Một số thực trạng và giải pháp hòa giải tranh chấp đất đai

Quỳnh Anh

Một số thực trạng và giải pháp hòa giải tranh chấp đất đai

Quỳnh Anh

01/12/2021

Đất đai là một trong những tài sản quý giá và dễ dàng xảy ra tranh chấp trong các chủ thể ở quan hệ đất đai. Từ những gì thực tiễn ghi nhận và các căn cứ pháp luật hiện hành, trong bài viết bên dưới, Luật ACC sẽ chỉ cho quý khách những vấn đề về thực trạng và giải pháp hòa giải tranh chấp đất đai.

giai quyet tranh chap DAT DAI

Đất đai là tài nguyên quý giá cần bảo vệ

1. Quy định pháp luật về hòa giải tranh chấp đất đai

Điểm b, Khoản 1, Điều 192 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về các trường hợp chưa có đủ điều kiện khởi kiện theo quy định của pháp luật, được hướng dẫn chi tiết tại khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP như sau:

“ Đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất mà chưa được hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp theo quy định tại Điều 202 Luật đất đai năm 2013 thì được xác định là chưa có đủ điều kiện khởi kiện quy định tại điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

Đối với tranh chấp khác liên quan đến quyền sử dụng đất như: tranh chấp về giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất, chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng đất,… thì thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp không phải là điều kiện khởi kiện vụ án”.

Như vậy, dựa vào các quy định của Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP, chỉ những tranh chấp đất đai về việc ai là người có quyền sử dụng đất mới bắt buộc thông qua thủ tục hòa giải, còn những tranh chấp khác như tranh chấp về giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất, chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng đất,…thì không bắt buộc phải hòa giải trước khi tiến hành khởi kiện.

2. Thực trạng và giải pháp hòa giải tranh chấp đất đai

2.1 Thực trạng hòa giải tranh chấp đất đai

– Khó khăn trong xác định nguồn gốc để thực hiện hòa giải:

  • Khi nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai, UBND cấp xã có trách nhiệm thẩm tra, xác minh tìm hiểu nguyên nhân phát sinh tranh chấp, thu thập giấy tờ, tài liệu có liên quan… và thành lập Hội đồng hòa giải để thực hiện hòa giải, trong đó có đại diện của một số hộ dân sinh sống lâu đời tại xã, phường, thị trấn biết rõ về nguồn gốc và quá trình sử dụng đối với thửa đất đó; cán bộ địa chính, cán bộ tư pháp xã, phường, thị trấn.
  • Tuy nhiên, nhận thấy đại diện của một số hộ dân cư sinh sống lâu đời tại khu vực có đất tranh chấp biết rõ về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất đối với thửa đất trong quá trình hòa giải là những người không có trách nhiệm công vụ, nên không có chế tài bắt buộc. M

– Khó khăn khi xác định được người sinh sống lâu đời và biết rõ về nguồn gốc và quá trình sử dụng đối với thửa đất

  • Xuất phát từ việc thay đổi nhân khẩu nên khó xác định đối tượng sinh sống lâu đời ở các khu vực. Mặt khác, có thể xác định được người sinh sống lâu đời và biết rõ về nguồn gốc thửa đất có tranh chấp, nhưng họ không tham gia vì ngại va chạm, sợ mất lòng hoặc do có mối quan hệ thân quen là anh em, họ hàng, bạn bè, hàng xóm lâu năm… nên nếu có tham gia họ sẽ trình bày không trung thực.

– Vướng mắc về cơ quan giải quyết hòa giải tranh chấp đất đai

  • Điều 202, Luật Đất đai năm 2013 quy định: Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải.
  • Tuy nhiên, thực tế hiện nay một số huyện trực thuộc tỉnh, thành phố không có đơn vị hành chính cấp xã thì khi phát sinh tranh chấp đất đai không có cơ quan giải quyết.

2.2 Giải pháp hòa giải tranh chấp đất đai

  • Cần quy định rõ những loại tranh chấp nào là đối tượng áp dụng hòa giải tại Trung tâm hòa giải và đối thoại tại TAND.
  • Cần bảo đảm tính độc lập về thông tin trong giai đoạn hòa giải theo phương thức tố tụng với các giai đoạn xét xử khác.
  • Khi hòa giải trong tố tụng đối với tranh chấp đất đai bắt buộc phải được tiến hành theo quy định về tố tụng, tức là đảm bảo các điều kiện về thời gian thực hiện hòa giải theo giờ hành chính, địa điểm hòa giải tại trụ sở TAND một cách công khai.

Với phương châm làm việc xuất phát từ cái tâm và trung thành với khách hàng. Luật ACC – Đồng hành pháp lý cùng bạn, tự hào là đơn vị hàng đầu cung cấp dịch vụ tư vấn liên quan đến pháp luật dân sự hiện hành, trong đó có thực trạng và giải pháp hòa giải tranh chấp đất đai. Với đội ngũ chuyên viên tận tình, giàu kinh nghiệm thực tế, khi quý khách hàng có tìm hiểu về quy định pháp luật chung về hòa gi hãy liên hệ với chúng tôi để nhận dịch vụ tốt nhất qua:

  • Hotline: 1900.3330
  • Zalo: 084.696.7979
  • Email: info@accgroup.vn
Đánh giá post
Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Share on pinterest
Share on email

Bài viết liên quan

Liên Hệ Với Chúng Tôi

Vui lòng để lại thông tin liên hệ, ACC sẽ gọi lại ngay cho bạn

Viết một bình luận