Xây nhà trái phép bị xử phạt như thế nào theo quy định

xây nhà trái phép bị xử phạt như thế nào

1. Xây  nhà trái phép có phải là tội dân sự không?  

Vi phạm dân sự là hành vi xâm phạm  các quan hệ nhân thân, tài sản được Bộ luật Dân sự quy định chung  và các quan hệ pháp luật dân sự khác được pháp luật bảo vệ như quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp. . 

 Theo đó, việc xây dựng nhà ở thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật về xây dựng và nếu có hành vi xây dựng nhà trái phép sẽ bị xử lý theo pháp luật hành chính.  

 2. Quy định về xử phạt hành vi xây dựng nhà trái phép 

 Căn cứ khoản 1 Điều 3 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012 quy định về nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính như sau: 

 Nguyên tắc xử phạt vi phạm hành chính bao gồm: 

 Mọi vi phạm hành chính phải được phát hiện, ngăn chặn kịp thời và phải bị xử lý nghiêm minh, mọi hậu quả do vi phạm hành chính gây ra phải được khắc phục theo đúng quy định của pháp luật; 

 Việc xử phạt vi phạm hành chính được tiến hành nhanh chóng, công khai, khách quan, đúng thẩm quyền, bảo đảm công bằng, đúng quy định của pháp luật; 

 Việc xử phạt vi phạm hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả vi phạm, đối tượng vi phạm và tình tiết giảm nhẹ, tình tiết tăng nặng; 

 Chỉ xử phạt vi phạm hành chính khi có hành vi vi phạm hành chính do pháp luật quy định.  Một hành vi vi phạm hành chính chỉ bị xử phạt một lần.  

 Nhiều người cùng thực hiện một hành vi vi phạm hành chính thì mỗi người vi phạm đều bị xử phạt về hành vi vi phạm hành chính đó.  

 Một người thực hiện nhiều hành vi vi phạm hành chính hoặc vi phạm hành chính nhiều lần thì bị xử phạt về từng hành vi vi phạm, trừ trường hợp hành vi vi phạm hành chính nhiều lần được Chính phủ quy định là tình tiết tăng nặng (được sửa đổi bởi khoản 2 Điều 1 Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi 2020); 

 Người có thẩm quyền xử phạt có trách nhiệm chứng minh vi phạm hành chính. Cá nhân, tổ chức bị xử phạt có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp chứng minh mình không vi phạm hành chính; 

 Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.  Nguyên tắc áp dụng các biện pháp xử lý hành chính bao gồm: 

 Cá nhân chỉ bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính nếu liên quan đến một trong các vấn đề quy định tại các điều 90, 92, 94 và 96 của luật này; 

 Việc áp dụng  biện pháp xử lý hành chính  được thực hiện theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều này; 

 Việc quyết định thời hạn áp dụng biện pháp xử lý hành chính phải căn cứ vào tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi vi phạm, nhân thân người vi phạm và các tình tiết giảm nhẹ,  tăng nặng; 

 Người có thẩm quyền áp dụng biện pháp xử lý hành chính phải chứng minh hành vi vi phạm hành chính. Người bị áp dụng biện pháp xử lý hành chính có quyền tự mình hoặc thông qua người đại diện hợp pháp chứng minh mình không vi phạm hành chính.  Như vậy, xây dựng trái phép là hành vi vi phạm hành chính nên sẽ áp dụng các nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính  đối với hành vi xây dựng trái phép và các nguyên tắc  quy định  trên. 

 3. Xây  nhà trái phép bị phạt bao nhiêu? 

Căn cứ khoản 7, khoản 15 Điều 16 Nghị định 16/2022/NĐ-CP thì xây dựng trái phép bị phạt hành chính, cụ thể: 

 “Điều 16. Vi phạm quy định về trật tự xây dựng 

 … 

 Xử phạt đối với hành vi tổ chức thi công xây dựng công trình không có giấy phép xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép xây dựng như sau: 

 a)Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ; 

 b)Phạt tiền từ 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ trong khu bảo tồn, khu di tích lịch sử – văn hóa hoặc công trình xây dựng khác; 

 c)Phạt tiền từ 120.000.000 đồng đến 140.000.000 đồng đối với xây dựng công trình có yêu cầu phải lập báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng hoặc công trình phải lập báo cáo kinh tế – kỹ thuật đầu tư xây dựng.  … 

 Biện pháp khắc phục hậu quả: 

 a)Buộc che chắn theo quy định và khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường (nếu có) với hành vi quy định tại khoản 1 Điều này; 

 b)Buộc thực hiện thủ tục điều chỉnh hoặc gia hạn giấy phép xây dựng hoặc buộc công khai giấy phép xây dựng theo quy định với hành vi quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều này; 

 c)Buộc phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng vi phạm với các hành vi quy định tại khoản 4, khoản 6, khoản 7, khoản 8 (mà hành vi vi phạm đã kết thúc), khoản 9, khoản 10, khoản 12, khoản 13 Điều này.  Đối với hành vi quy định tại khoản 4, khoản 6, khoản 7 và khoản 8 Điều này mà đang thi công xây dựng thì ngoài việc bị phạt tiền theo quy định còn phải tuân theo trình tự, thủ tục quy định tại Điều 81 Nghị định này.  …” 

 Như vậy, xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp sẽ bị phạt lên đến 80.000.000 đồng đối với cá nhân vi phạm và bị áp dụng biện pháp phá dỡ công trình, phần công trình xây dựng.