Vi phạm quyền tác giả là gì? Ví dụ và cách xử phạt thế nào?

Trong thời gian gần đây, các sự việc vi phạm quyền tác giả đang lan rộng và trở nên phổ biến, gây ra sự phẫn nộ trong cộng đồng. Nhằm ngăn chặn và xử lý kịp thời những hành vi vi phạm quyền tác giả, hệ thống pháp luật đã đưa ra các quy định liên quan đến xử phạt hành chính áp dụng cho cả cá nhân và tổ chức thực hiện hành vi này.

Vi phạm quyền tác giả

1. Vi phạm quyền tác giả là gì?

Bản quyền phát sinh  khi một tác phẩm được sáng tạo và thể hiện dưới dạng vật chất, bất kể nội dung, chất lượng, hình thức, ngôn ngữ, phương tiện, đã xuất bản hay chưa xuất bản, đã xuất bản, đã ký hay chưa được ghi. 

Vi phạm quyền tác giả có thể hiểu là hành vi chiếm đoạt, sao chép, mạo danh tác giả, xuất bản, phân phối tác phẩm, sửa đổi, cắt xén hoặc xuyên tạc tác phẩm dưới bất kỳ hình thức nào mà không được sự đồng ý của tác giả/chủ sở hữu.  

 Cụ thể, các hành vi vi phạm quyền tác giả được quy định tại Điều 28 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi năm 2022 như sau: 

  - Xâm phạm quyền nhân thân như: Quyền đặt tên, đứng tên trên tác phẩm, công bố tác phẩm… 

  - Xâm phạm quyền tài sản như: Làm tác phẩm phái sinh, biểu diễn, phân phối, bán, cho thuê… 

  - Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ quy định về xin phép, trả tiền bản quyền… 

  - Cố ý hủy bỏ hoặc làm vô hiệu biện pháp công nghệ hữu hiệu do tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả thực hiện để bảo vệ quyền tác giả đối với tác phẩm của mình… 

  - Cố ý xóa, gỡ bỏ hoặc thay đổi thông tin quản lý quyền mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả khi biết hoặc có cơ sở để biết việc thực hiện hành vi đó sẽ xúi giục, tạo khả năng, tạo điều kiện thuận lợi hoặc che giấu hành vi xâm phạm quyền tác giả theo quy định của pháp luật. 

   - Cố ý phân phối, nhập khẩu để phân phối, phát sóng, truyền đạt hoặc cung cấp đến công chúng bản sao tác phẩm mà không được phép của chủ sở hữu quyền tác giả...  

 - Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ quy định để được miễn trừ trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung… 

2. Vi phạm quyền tác giả bị phạt như thế nào?

Hành vi vi phạm quyền tác giả đang nổi lên như một hiện tượng phổ biến trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Hành vi này tiềm ẩn sự xâm phạm đáng kể đến quyền nhân thân và quyền tài sản của tác giả đối với tác phẩm của mình. Sự vi phạm này không chỉ đe dọa tính toàn vẹn của tác phẩm mà còn đánh đổ sự công bằng và công lý trong ngành.

Nghị định 131/2013/NĐ-CP quy định về mức phạt đối với một số vi phạm quyền tác giả như sau:

3. Cách xử lý khi phạt hiện có vi phạm quyền tác giả 

Nếu phát hiện có vi phạm quyền tác giả đối với tác phẩm của mình, chủ sở hữu có thể xử lý như sau: 

Bước 1: Phân tích hành vi xâm phạm 

Phân tích hành vi xâm phạm để tìm kiếm và phát hiện ra những chứng cứ vi phạm. Từ đó quyết định có hành vi xâm phạm bản quyền tác giả và tính đến các bước tiếp theo để xử lý vi phạm này.  

Bước 2: Gửi thư cảnh báo 

Gửi thư cảnh cáo để nhắc nhở bên vi phạm đồng thời cũng  tạo cơ hội để hai bên  thương lượng  giải quyết dễ dàng, giảm bớt các thủ tục rườm rà. 

Trường hợp đã gửi thư cảnh cáo nhưng bên vi phạm dừng hành vi, hai bên  thống nhất  giải quyết và bồi thường thiệt hại nếu có thiệt hại thì dừng ở bước này.

Trong trường hợp người vi phạm không chấm dứt hành vi thì phải làm đơn yêu cầu xử lý hành vi xâm phạm quyền tác giả đến cơ quan nhà nước có thẩm quyền để được giải quyết. 

Bước 3: Gửi yêu cầu xử lý vi phạm bản quyền 

Các cơ quan có liên quan đối với hành vi xâm  phạm quyền tác giả quy định tại Điều 200 Luật Sở hữu trí tuệ là tòa án, thanh tra, quản lý thị trường, hải quan, công an, ủy ban nhân dân các cấp.

4. Xử lý theo Luật như thế nào khi vi phạm quyền tác giả?

Việc xử lý vi phạm quyền tác giả sẽ tùy thuộc vào từng loại hành vi cụ thể và mức độ nghiêm trọng của vi phạm. Theo quy định, khi phát hiện rằng tác phẩm sáng tạo hoặc quyền sở hữu tác phẩm bị một cá nhân hoặc tổ chức nào đó sử dụng mà không có sự đồng ý hoặc phép của chủ sở hữu, thì chủ sở hữu quyền tác giả có toàn quyền chọn lựa các biện pháp xử lý xâm phạm quyền tác giả theo quy định của luật pháp.

Hành vi vi phạm quyền tác giả do cá nhân hoặc tổ chức thực hiện sẽ phụ thuộc vào mức độ và tính chất của vi phạm, và có thể chịu trách nhiệm trước luật pháp dưới các hình thức sau đây, như đã quy định tại Điều 199 Luật Sở hữu Trí tuệ năm 2005 (được sửa đổi năm 2009):

1. Biện pháp dân sự.
2. Biện pháp hành chính.
3. Truy cứu trách nhiệm hình sự.

Chúng tôi trân trọng sự quan tâm của Quý đọc giả đối với bài viết này và luôn sẵn sàng để giải đáp mọi thắc mắc hoặc cung cấp hỗ trợ pháp lý. Xin vui lòng liên hệ Công ty Luật ACC để được tư vấn và hỗ trợ thêm về vấn đề này.