Việt Nam có 54 dân tộc. Hiện nay, số người theo đạo là 18.661.437 người, đông nhất là Phật giáo với 6.812.318 người, tiếp đến là Công giáo với 5.677.086 người. Đặc biệt, Công giáo ở Việt Nam là một bộ phận của Giáo hội Công giáo La Mã. Tất cả các tôn giáo khác có nguồn gốc ngoại lai hoặc nội sinh đều hoạt động theo các nghi lễ trong nước. Đời sống văn hóa tinh thần của người Việt có nội dung và nghi thức phong phú. Các nghi lễ văn hóa tâm linh của người Việt Nam nói chung là cúng giỗ vào ngày sinh, ngày mất của người đã khuất; Thắp hương cúng vào các ngày Tết, mồng Một, ngày Rằm. Văn hóa tâm linh có câu “Ở hiền gặp lành”; Nếu làm việc xấu sẽ bị “quả báo”. Điều cơ bản nhất đối với văn hóa tâm linh của người Việt Nam là khuyên con người sống bao dung, hướng thiện. Ngược lại, mê tín cho rằng dù người ta sống như thế nào, chỉ cần khấn “lễ lớn”, “mâm đầy”, bỏ nhiều tiền thì “xin gì được nấy”. Việc ác có thể hóa giải bằng lễ “cúng sao giải hạn”, không sợ “quả báo”...
Sự cố một số lễ hội vừa qua cho thấy cả mặt tích cực và tiêu cực của lễ hội văn hóa tâm linh. Đơn cử như Lễ hội chùa Tam Chúc, Hà Nam vào ngày 16/2 (tức ngày 12 tháng Giêng năm Kỷ Hợi) do Giáo hội Phật giáo Việt Nam tổ chức là nét đẹp trong văn hóa tâm linh của dân tộc. Lễ hội chùa Tam Chúc là một trong chuỗi lễ hội được dựng lại cách đây 1.000 năm trên con đường hành hương nối liền nhiều di sản văn hóa gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc: Từ Chùa Vàng - Tràng An - Cố đô Hoa Lư - Bái Đính Chùa - Vân Long (Ninh Bình) - Chùa Đồng Tâm (Hòa Bình) - Chùa Tam Chúc (Hà Nam) - Chùa Hương Sơn đến Hoàng Thành Thăng Long (Hà Nội). Theo nguồn tin chính thức, có hàng chục ngàn Phật tử và du khách đến dự lễ hội năm nay. Cũng tại chùa Tam Chúc, khai mạc Đại lễ Vesak Liên hợp quốc 2019 vào ngày 12/5 có Phó Thủ tướng Thường trực Trương Hòa Bình và Hòa thượng Thích Thanh Nhiễu, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Trị sự GHPGVN. lễ hội, dâng hương cầu quốc thái dân an. Ngược lại, vụ “làm oan người thi hành công vụ” ở chùa Ba Vàng (Quảng Ninh) lại bị người dân lên án. Ngay sau khi nắm bắt được dư luận qua báo chí, Ban Tôn giáo Chính phủ, Cục An ninh Nội địa (Bộ Công an) và BTS GHPGVN tỉnh Quảng Ninh, Thường trực HĐTS GHPGVN. GHPGVN miền Bắc đã họp bất thường để xem xét sự việc và đi đến kết luận: Phật tử. Lại có chuyện “gọi vong”, “xử mệnh”, quy định người có hộ khẩu hợp pháp phải “bồi thường trái chủ” bằng tiền dưới hình thức công đức khi vào chùa Ba Vàng hoặc làm việc như một nhân viên. chùa là trái với nghi lễ Phật giáo và vi phạm pháp luật. Đây là hành vi vi phạm Hiến chương GHPGVN, làm tổn hại đến uy tín của Giáo hội và Tăng đoàn. Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương (khóa IX) của Đảng xác định: “Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, đang và sẽ tồn tại cùng dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta. . Đồng bào các tôn giáo là bộ phận của khối đại đoàn kết toàn dân tộc; thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, theo hoặc không theo một tôn giáo nào, quyền sinh hoạt tôn giáo bình thường theo đúng pháp luật. Các tôn giáo hoạt động trong khuôn khổ pháp luật, bình đẳng trước pháp luật". Thực hiện Hiến pháp 2013 về quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (2016) quy định: Nhà nước tôn trọng và bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người; bảo đảm quyền bình đẳng giữa các tôn giáo trước pháp luật; Nhà nước bảo hộ cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo và tài sản hợp pháp của cơ sở tín ngưỡng, tổ chức tôn giáo; nghiêm cấm phân biệt đối xử, kỳ thị vì lý do tín ngưỡng, tôn giáo; ép buộc, mua chuộc hoặc cản trở người khác theo hoặc không theo tín ngưỡng, tôn giáo; xâm phạm quốc phòng, an ninh, chủ quyền quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, môi trường; xâm hại đạo đức xã hội; xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng, tài sản; xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác…
Một công việc hết sức quan trọng trước khi nghĩ tới việc đấu tranh ngăn chặn, loại bỏ tệ nạn mê tín dị đoan ra khỏi đời sống xã hội, đó là phải loại bỏ tệ nạn này ra khỏi đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức. Mặt khác, để bài trừ tệ nạn này cần phải tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục để toàn dân, trước hết là cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và lớp trẻ nhận thức đúng đắn về tín ngưỡng, tôn giáo và mê tín dị đoan, phân biệt rõ những hiện tượng mê tín dị đoan với các tín ngưỡng, tôn giáo chân chính. Nhà nước đã ban hành Luật Tín ngưỡng, tôn giáo. Thiết nghĩ, nếu luật này được quán triệt và phổ biến rộng rãi trong hệ thống chính trị các cấp, nhất là cấp cơ sở, trong đó có hội cựu chiến binh, đoàn thanh niên, hội phụ nữ thì sẽ hạn chế được những vụ việc đáng tiếc như vừa qua. Hoạt động của các tổ chức đoàn thể có thể bao gồm việc rà soát định kỳ các tổ chức tôn giáo ở địa phương; chấn chỉnh hoạt động “lệch lạc”... và đặc biệt người dân khi phát hiện hoạt động lạ phải báo cho cơ quan, tổ chức, cơ quan an ninh để vào cuộc xử lý. Giá trị của một dân tộc nói chung, dân tộc Việt Nam nói riêng, trong đó có văn hóa tinh thần là một trong những nét đẹp và sự khác biệt của dân tộc. Vì vậy, không ngạc nhiên khi đến Việt Nam, du khách quốc tế thường đến thăm các di tích văn hóa, cơ sở tôn giáo. Nhiều du khách cũng muốn trực tiếp tham dự lễ hội. Ngày nay, vừa duy trì, làm đẹp các cơ sở tôn giáo, vừa phải duy trì những mặt tích cực, những nét đẹp của văn hóa tâm linh Việt Nam. Sự quan tâm của gia đình, nhà trường đối với các hoạt động của trẻ, học sinh là rất quan trọng. Gia đình và nhà trường là môi trường giáo dục ban đầu và lâu dài nhất của xã hội, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa tốt đẹp của dân tộc. Trong nhà trường, giáo dục văn hóa tinh thần có thể dựa trên giáo dục công dân và giáo dục quyền con người. Trong giáo dục, cần giúp các em nhận thức, phân biệt rõ văn hóa tâm linh với mê tín dị đoan để tăng “sức đề kháng”, “miễn nhiễm về tinh thần” với các “dị” tôn giáo. ..
Nội dung bài viết:
Bình luận