Mua bán trẻ em là gì? Tội mua bán trẻ em theo Bộ luật hình sự 2015?

Buôn bán trẻ em là gì? Mua bán trẻ em theo BLHS 2015?

Thời gian gần đây, tình trạng mua bán người ở nước ta diễn biến khá phức tạp. Vấn đề này ảnh hưởng tiêu cực đến xã hội thông qua nạn buôn người và lừa đảo tình yêu, nhưng hậu quả đáng buồn là nhiều trẻ em trở thành nạn nhân của nạn buôn người.

Mua bán trẻ em là (hành vi) sử dụng tiền hoặc các phương tiện thanh toán khác để trao đổi trẻ em lấy hàng hóa.

Hiện nay, trong pháp luật hình sự Việt Nam có quy định về tội mua bán người dưới 16 tuổi như sau:

“Điều 151. Tội mua bán người dưới 16 tuổi

1. Phạt tù từ 07 năm đến 12 năm đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Chuyển, nhận người dưới 16 tuổi để giao, nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác, trừ trường hợp vì mục đích nhân đạo;

b) Chuyển giao, tiếp nhận người dưới 16 tuổi vì mục đích bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác;

c) Tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp người dưới 16 tuổi để thực hiện hành vi quy định tại điểm a và điểm b khoản này.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm:

a) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

b) Lợi dụng hoạt động nhận, cho, nhận trẻ em để phạm tội;

c) Đối với từ 02 người đến 05 người;

d) Đối với người mà mình có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng;

đ) Đưa nạn nhân ra khỏi biên giới nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

(e) Phạm tội hai lần trở lên;

(g) Vì động cơ đê hèn;

h) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần, hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%, nếu không thuộc trường hợp quy định tại điểm d khoản 3 Điều này.

3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 18 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:

được tổ chức ;

b) Mang tính chất chuyên nghiệp;

c) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần, hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

d) Lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;

đ) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát;

e) Đối với 06 người trở lên;

g) Tái phát nguy hiểm.
4. Người vi phạm còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, tịch thu toàn bộ hoặc một phần tài sản.
Theo hướng dẫn tại theo quy định tại Khoản 2 Điều 2 Nghị quyết số 02/2019/NQ-HĐTP:

“2. Mua bán người dưới 16 tuổi là thực hiện một trong các hành vi sau đây:

a) Chuyển giao người dưới 16 tuổi để nhận tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác, trừ trường hợp vì mục đích nhân đạo;

b) Tiếp nhận người dưới 16 tuổi để giao tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác, trừ trường hợp vì mục đích nhân đạo;

c) Chuyển giao người dưới 16 tuổi để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác;

d) Tiếp nhận người dưới 16 tuổi để bóc lột tình dục, cưỡng bức lao động, lấy bộ phận cơ thể hoặc vì mục đích vô nhân đạo khác;

đ) Tuyển mộ, vận chuyển, chứa chấp người dưới 16 tuổi để thực hiện hành vi chuyển giao người theo hướng dẫn tại điểm a và điểm c khoản này.”

Hậu quả của các hành vi trên là đứa trẻ bị đem ra mua bán, bị đánh tráo, bị chiếm đoạt thoát ra khỏi sự quản lý của bố mẹ, gia đình.

Theo quy định của pháp luật như trên có thể thấy: đây là loại tội phạm thực hiện do lỗi cố ý trực tiếp, tội phạm này đã có những hành vi Xâm phạm quyền tự do, thân thể của trẻ em và quyền được quản lý, chăm sóc, giáo dục của trẻ em. Cao hơn là đã xâm phạm đến quyền con người của trẻ em( trẻ em được hiểu là người dưới 16 tuổi theo quy định của pháp luật Việt Nam).
Các hành vi khách quan trong tội mua bán trẻ em thường được biểu hiện như rủ rê, lôi kéo, dụ dỗ, lừa dối trẻ em theo người phạm tội. Trên thực tế, đã có một vụ tấn công bắt cóc trẻ em để bán lại trên khắp Trung Quốc. Người phạm tội có thể mua trẻ em về nuôi rồi bán hoặc sử dụng vào mục đích khác.
Hành vi phạm tội có thể là tấn công công khai để cướp tài sản, có thể là lén lút bắt cóc trẻ em khi trẻ đang chơi, đang ngủ, v.v. Tuy nhiên, hành vi trên cũng nhằm mục đích mua bán trẻ em vì động cơ vụ lợi. Đối với hành vi tráo đổi trẻ em thường có đồng phạm, việc đánh tráo trẻ thường xảy ra tại các bệnh viện, nhà hộ sinh khi người bị đánh tráo không thực sự biết con mình được sinh ra như thế nào. Việc đánh tráo con, đánh tráo con có thể không phải vì mục đích ích kỷ mà vì những động cơ khác. Người giúp sức, xúi giục cho hành vi đánh tráo trẻ em là đồng phạm của tội đánh tráo trẻ em.
Về người thực hiện tôi phạm này, Người có năng lực trách nhiệm hình sự từ đủ 14 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm này.

Về hình phạt: Điều luật quy định hai khung hình phạt

Khung 1: Cấu thành cơ bản quy định hình phạt tù từ bảy năm đến mười hai năm, áp dụng đối với người phạm tội không có tình tiết định khung tăng nặng.
Khung 2: Cấu thành tăng nặng quy định hình phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm áp dụng đối với người phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau:

a) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

b) Lợi dụng hoạt động cho, nhận con nuôi để phạm tội;

c) Đối với từ 02 người đến 05 người;

d) Đối với người mà mình có trách nhiệm chăm sóc, nuôi dưỡng;

đ) Đưa nạn nhân ra khỏi biên giới của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam;

e) Phạm tội 02 lần trở lên;

g) Vì động cơ đê hèn;

h) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%, nếu không thuộc trường hợp quy định tại điểm d khoản 3 Điều này.
Khung 3: Cấu thành tăng nặng quy định hình phạt tù từ 18 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân áp dụng đối với người phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau:

a) Có tổ chức;

b) Có tính chất chuyên nghiệp;

c) Gây thương tích, gây tổn hại cho sức khỏe hoặc gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;

d) Đã lấy bộ phận cơ thể của nạn nhân;

đ) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát;

e) Đối với 06 người trở lên;

g) Tái phạm nguy hiểm. Người vi phạm còn có thể bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, phạt quản chế, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm, tịch thu toàn bộ hoặc một phần tài sản.

việc nạn nhân (là trẻ em) tự sát cũng được coi là gây hậu quả nghiêm trọng; bị ngược đãi, ngược đãi, không được chữa trị, chăm sóc rồi ốm đau rồi chết; trẻ bị nhiễm AIDS, các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác như giang mai. Đó là những hậu quả vật chất, nhưng cũng có thể có những hậu quả phi vật chất như ảnh hưởng đến đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, tình hình an ninh trật tự xã hội trên địa bàn. Tùy từng trường hợp cụ thể để đánh giá mức độ nghiêm trọng của hậu quả gây ra hay không.