Lý do bỏ vành móng ngựa
Về nguyên tắc suy đoán vô tội
Thực tiễn xét xử ở nước ta cho thấy, có người có định kiến ai đứng trước vành móng ngựa đều bị coi là có tội; và phải bị pháp luật nghiêm trị nên phải coi như tội phạm. Trong khi đó, bị cáo trước khi bị tuyên án vẫn được coi là vô tội để Tòa án có thái độ hoàn toàn khách quan.
Kể từ đó, trong quá trình cải cách tư pháp, nguyên tắc “suy đoán vô tội” đã được đề cao và “không ai bị coi là có tội và phải chịu hình phạt cho đến khi phán quyết của tòa án có hiệu lực pháp luật”. Để thực hiện nguyên tắc suy đoán vô tội, Thông tư số 01/2017/TT;-TANDTC ngày 28 tháng 7 năm 2017 của Tòa án nhân dân tối cao quy định về phòng xử án. Cụ thể, Khoản 5 nêu rõ thiết bị của phòng xử án có “bục phát biểu” của bị cáo. (thay móng ngựa).
Đây là một cuộc cải cách triệt để hoạt động tư pháp, mang tính chất nhân văn; tôn trọng nguyên tắc “suy đoán vô tội” và phù hợp với quy định “Không ai bị coi là có tội và phải chịu hình phạt cho đến khi bản án của Tòa án có hiệu lực pháp luật” đã được thể hiện trong Hiến pháp 2013 và Bộ luật tố tụng hình sự 2015.
Tạo điều kiện thuận lợi cho bị cáo
Nhìn vào “vành móng ngựa”, chúng tôi loay hoay có chỗ để bị cáo kê tài liệu, có chỗ để vật chứng kêu oan.
Trong khi đó, phần kê khai có đủ khoảng trống để bị cáo sử dụng các tài liệu, chứng cứ để chứng minh cho lời khai của mình. Trong thế giới ngày nay, các phiên tòa hình sự ở hầu hết các quốc gia không còn "vành móng ngựa" nữa; thay vì chỗ ngồi của bị cáo. Chẳng hạn ở Mỹ, bị cáo được ngồi cùng với luật sư bào chữa khi tham gia phiên tòa.
Việc thay vành móng ngựa sẽ vừa tránh được tâm lý “đã có tội”; vừa tạo điều kiện thuận lợi cho người tiến hành tố tụng và người tham gia tố tụng theo dõi diễn biến phiên tòa. Đồng thời, việc có bục phát biểu cũng khẳng định vai trò trung tâm của Hội đồng xét xử trong việc điều hành và duy trì trật tự phiên tòa.
Phòng xử án mới không có móng ngựa nghĩa là gì? Với việc buộc bị cáo đứng trước vành móng ngựa như các phiên tòa trước; hình ảnh này tạo cảm giác rằng bị cáo đang đứng sau hàng rào ngăn cách; cách ly khỏi xã hội. Do đó, hãy gỡ bỏ vành móng ngựa; thay vì một nền tảng tuyên bố là để thực hiện toàn diện nguyên tắc suy đoán vô tội trên thực tế.
Vì vậy, việc sửa đổi thiết kế phòng xử án, bỏ vành móng ngựa và thay bằng bục phát biểu; đảm bảo rằng các công tố viên sát cánh với luật sư bào chữa trong các phiên tòa hình sự để các bên bình đẳng với nhau; dễ tiếp cận công lý; minh chứng cho một sự thay đổi sâu sắc hơn trong suy đoán vô tội. Nhận thức về nguyên tắc này đã trải qua một quá trình lâu dài ở nước ta.
Nội dung bài viết:
Bình luận