Điều kiện ra quyết định truy nã là gì?

Chúng ta thường nghe thuật ngữ "truy nã" trên đài phát thanh hoặc trên các phương tiện truyền thông. Tuy nhiên, không rõ thế nào là tội phạm truy nã và điều kiện ra quyết định truy nã là gì? Bài viết sẽ cung cấp những thông tin liên quan đến vấn đề truy cứu trách nhiệm hình sự qua đó hỗ trợ mọi người nâng cao kiến ​​thức pháp luật  để thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của mình. 

1. Khái niệm truy nã

 Truy nã tội phạm là hoạt động nghiệp vụ tố tụng hình sự  của Công an nhân dân trong đấu tranh phòng, chống tội phạm nhằm phát hiện, truy tìm, truy bắt  người  phạm tội  lẩn trốn theo quyết định của cơ quan có thẩm quyền, phục vụ cho công tác điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án của sự cầm tù. hoặc án tử hình.  

 Truy nã là việc cơ quan điều tra ra quyết định  tìm tung tích  người  phạm tội (có hoặc không có lệnh của tòa án) khi người đó đang bỏ trốn hoặc không biết mình đang ở đâu. Việc lập di chúc được thực hiện bằng quyết định lập di chúc. 

 Cụ thể, theo quy định tại Điều 2 Thông tư liên tịch 13/2012/TTLT-BCA-BTP-VKSNDTC-TANDTC, nếu những đối tượng sau tiết lộ sẽ bị truy tìm: 

 - Bị can, bị cáo bỏ trốn hoặc không biết  ở đâu.  

 - Người bị kết án trục xuất, người bị kết án  trục xuất bỏ trốn.  

 - Người bị kết án  tù bỏ trốn. 

  - Người  tử tù bỏ trốn.  

 - Người đang chấp hành án phạt tù, người được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, người được hoãn chấp hành án bỏ trốn.   

 2. Điều kiện ra quyết định truy nã 

 - Cơ quan có thẩm quyền chỉ được ra quyết định truy nã khi có đủ các điều kiện sau đây: 

 Có đủ căn cứ xác định đối tượng tại mục (1) đã bỏ trốn hoặc không biết đang ở đâu và đã tiến hành các biện pháp xác minh, truy bắt nhưng không có kết quả; 

 Đã xác định chính xác lý lịch, các đặc điểm để nhận dạng đối tượng bỏ trốn.  

 - Khi có đủ căn cứ xác định bị can, bị cáo bỏ trốn hoặc không biết đang ở đâu mà trước đó Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án đã ra lệnh bắt bị can, bị cáo để tạm giam mà không bắt được thì Cơ quan điều tra tự mình hoặc theo yêu cầu của Viện kiểm sát, Tòa án ra quyết định truy nã; 

 - Trường hợp chưa có lệnh bắt bị can; bị cáo để tạm giam thì Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án không ra lệnh bắt bị can, bị cáo để tạm giam mà Cơ quan điều tra tự mình hoặc theo yêu cầu của Viện kiểm sát, Tòa án ra ngay quyết định truy nã.  

 Thông báo lệnh truy nã 

 - Quyết định truy nã phải được gửi đến: 

+ Công an xã, phường, thị trấn, Công an cấp huyện nơi đăng ký thường trú, tạm trú, nơi ở và quê quán của người bị truy nã; 

+ Công an cấp tỉnh nơi người bị truy nã có khả năng lẩn trốn hoặc gửi đến tất cả Công an các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;  

+ Cục Cảnh sát truy nã tội phạm Bộ Công an; Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm Công an cấp tỉnh (nơi ra quyết định truy nã);  

+ Cơ quan hồ sơ nghiệp vụ (nơi đăng ký hồ sơ nghiệp vụ);  

 Viện kiểm sát nhân dân có yêu cầu ra quyết định truy nã; Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp với Cơ quan điều tra ra quyết định truy nã; Viện kiểm sát nhân dân cấp tỉnh nơi có trại giam, trại tạm giam, Cơ quan thi hành án hình sự ra quyết định truy nã; 

 Tòa án nhân dân có yêu cầu Cơ quan điều tra ra quyết định truy nã. 

  - Quyết định truy nã được thông báo trên các phương tiện thông tin đại chúng để mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân biết, phát hiện, bắt giữ đối tượng bị truy nã. (điều 2, 4, 6 thông tư liên tịch 13/2012/TTLT-BCA-BTP-VKSNDTC-TANDTC) 

 Ai có quyền bắt tội phạm truy nã?  

 Bất kỳ ai (bất kỳ ai) đều có quyền bắt người  bị truy nã và giải ngay người bị bắt đến cơ quan công an, viện kiểm sát hoặc ủy ban nhân dân nơi gần nhất theo quy định tại Điều 112 Bộ luật tố tụng hình sự 2015. 

  Khi bắt người  bị truy nã, bất kỳ người nào cũng có quyền tước vũ khí, hung khí của người bị bắt. 

  – Theo khoản 3, điều 113 Bộ luật tố tụng hình sự 2015, có thể bắt người  bị truy nã vào ban đêm.