Khi khám nghiệm tử thi phải chụp ảnh, mô tả các dấu vết để lại trên tử thi; chụp ảnh, thu thập, bảo quản mẫu vật phục vụ trưng cầu giám định; ghi rõ kết quả kiểm tra vào biên bản. Biên bản khám nghiệm tử thi được lập theo quy định tại Điều 178 của Bộ luật này.
1. Thi thể có được khai quật để khám nghiệm không?
Theo quy định tại Điều 4 Điều 202 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định về khai quật tử thi để khám nghiệm như sau:
Điều 202. Khám nghiệm tử thi
1. Việc khám nghiệm tử thi do người giám định pháp y tiến hành dưới sự chủ trì của Điều tra viên và phải có người chứng kiến.
Trước khi khám nghiệm, Điều tra viên phải thông báo cho Kiểm sát viên cùng cấp về thời gian, địa điểm để cử Kiểm sát viên giám sát việc khám nghiệm. Công tố viên phải có mặt để giám sát việc khám nghiệm tử thi. 2. Người giám định kỹ thuật hình sự có thể được mời tham gia khám nghiệm để phát hiện, thu thập dấu vết để khám nghiệm.
3. Khi khám nghiệm tử thi phải chụp ảnh và mô tả dấu vết để lại trên tử thi; chụp ảnh, thu thập, bảo quản mẫu vật phục vụ trưng cầu giám định; ghi rõ kết quả kiểm tra vào biên bản. Biên bản khám nghiệm tử thi được lập theo quy định tại Điều 178 của Bộ luật này. 4. Trường hợp cần phải khai quật thi thể thì phải có quyết định của Cơ quan điều tra và phải báo cho thân nhân của người chết biết trước khi tiến hành. Nếu người quá cố không hoặc không xác định được thân nhân thì báo cho đại diện chính quyền cấp xã, quận, huyện nơi chôn cất thi thể.
2. Điều tra viên có được chụp ảnh khi khám nghiệm tử thi không?
Thưa luật sư, em trai tôi chết trong một vụ hiếp dâm tập thể, hiện công an đang khám nghiệm tử thi và chụp ảnh. Vậy xin cho tôi biết quy định của pháp luật về hiếp dâm (em tôi trên 18 tuổi) và có được chụp ảnh thi thể em tôi trong phòng khám riêng không?
Luật sư trả lời:
Cảm ơn bạn đã tin tưởng và gửi câu hỏi về cho chúng tôi. Câu hỏi của bạn được đội ngũ luật sư của chúng tôi biên tập và trả lời như sau:
Thứ nhất, pháp luật quy định về tội hiếp dâm. Căn cứ Điều 141 Bộ luật dân sự năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017
Điều 141. Tội hiếp dâm
1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc lợi dụng tình trạng bất lực của nạn nhân hoặc bằng thủ đoạn khác giao cấu hoặc thực hiện hành vi quan hệ tình dục khác trái với ý muốn của nạn nhân, thì bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 07 năm đến 15 năm:
được tổ chức ;
b) Đối với người mà người phạm tội có trách nhiệm chăm sóc, giáo dục, chăm sóc;
c) Nhiều người hiếp một người;
(d) Phạm tội hai lần trở lên;
đ) Đối với 02 người trở lên;
(e) có tính chất loạn luân;
g) Làm nạn nhân có thai;
h) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến 60%;
i) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân từ 11% đến 45%;
k) Tái phạm nguy hiểm.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân:
a) Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của nạn nhân mà tỷ lệ tổn thương cơ thể 61% trở lên;
b) Biết mình bị nhiễm HIV mà vẫn phạm tội;
c) Gây rối loạn tâm thần và hành vi của nạn nhân 46% trở lên;
d) Làm nạn nhân chết hoặc tự sát.
4. Phạm tội đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 10 năm. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 2 và khoản 3 điều này thì bị xử phạt theo mức hình phạt quy định tại các khoản này.
5. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định trong thời hạn từ 01 năm đến 05 năm.
Thứ hai, theo quy định tại khoản 3 Điều 202 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định về thời điểm khám nghiệm tử thi
Điều 202. Khám nghiệm tử thi
Đầu tiên. Việc khám nghiệm tử thi do người giám định pháp y tiến hành dưới sự chủ trì của nhân viên điều tra và phải có sự hỗ trợ của người chứng kiến.
Trước khi khám nghiệm, Điều tra viên phải thông báo cho Kiểm sát viên cùng cấp về thời gian, địa điểm để cử Kiểm sát viên giám sát việc khám nghiệm. Công tố viên phải có mặt để giám sát việc khám nghiệm tử thi.
2. Người giám định kỹ thuật hình sự có thể được mời tham gia khám nghiệm để phát hiện, thu thập dấu vết để khám nghiệm. 3. Khi khám nghiệm tử thi phải chụp ảnh và mô tả dấu vết để lại trên tử thi; chụp ảnh, thu thập, bảo quản mẫu vật phục vụ trưng cầu giám định; ghi rõ kết quả kiểm tra vào biên bản. Biên bản khám nghiệm tử thi được lập theo quy định tại Điều 178 của Bộ luật này.
4. Trường hợp cần phải khai quật thi thể thì phải có quyết định của Cơ quan điều tra và phải báo cho thân nhân của người chết biết trước khi tiến hành. Nếu người quá cố không hoặc không xác định được thân nhân thì báo cho đại diện chính quyền cấp xã, quận, huyện nơi chôn cất thi thể.
3. Người làm chứng có được tham gia khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi không?
Theo khoản 2 Điều 201 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 có quy định về khám nghiệm hiện trường như sau:
Điều 201. Thăm dò địa điểm
..... 2. Trước khi khám xét trụ sở, Điều tra viên phải thông báo cho Viện kiểm sát cùng cấp về thời gian, địa điểm khám xét để cử Kiểm sát viên tiến hành khám xét trụ sở. Kiểm sát viên phải có mặt để giám sát việc khám nghiệm hiện trường. Khi khám nghiệm hiện trường phải có người chứng kiến; có thể cho bị can, người bào chữa, người bị hại, người làm chứng tham gia và mời người giám định tham gia việc hỏi cung....
Ngoài ra, theo quy định tại Điều 202 Bộ luật tố tụng hình sự thì khi khám nghiệm tử thi phải có người chứng kiến. Nói cách khác, người làm chứng cũng là người có mặt trong quá trình khám nghiệm, khám nghiệm hiện trường vụ án.
Theo quy định trên thì người làm chứng không phải là người biết những tình tiết liên quan đến nguồn gốc tội phạm, vụ án mà sẽ là người giúp việc, làm chứng, xác nhận hoạt động của cơ quan có thẩm quyền thực hiện tội phạm. tố tụng, người có thẩm quyền tiến hành tố tụng.
Trong một số trường hợp có thể cho bị can, luật sư bào chữa, người bị hại, người làm chứng tham gia và mời người giám định tham gia hỏi cung. Tuy nhiên, bị cáo, luật sư bào chữa, người bị hại và nhân chứng tham gia phỏng vấn tại hiện trường nói chung không được phép tham gia phỏng vấn tại hiện trường với tư cách là nhân chứng, mặc dù luật không cấm ; vì tính khách quan của thủ tục tố tụng và việc giải quyết vụ án.
4. Quy trình khám nghiệm tử thi bao gồm 21 bước kể từ khi thi thể được chuyển đến nhà xác.
Dưới đây là 21 giai đoạn khám nghiệm tử thi được tiết lộ bởi nhà báo, tiểu thuyết gia, nhà thơ và nhà biên kịch Stephen Spignesi:
1. Thi thể sẽ được chuyển đến nhà xác để tiến hành các bước khám nghiệm đầu tiên. 2. Xác nhận danh tính của thi thể cũng như số nhận dạng. Cơ thể sẽ nhận được một thẻ trên ngón chân với tất cả thông tin được thu thập.
3. Chụp ảnh từ đầu đến chân, mặt trước và mặt sau của thi thể trong tình trạng giống như khi được tìm thấy. 4. Tiếp tục chụp ảnh cơ thể từ đầu đến chân, từ trước ra sau trong trạng thái khỏa thân.
5. Xác chết sẽ được cân, trọng lượng và dữ liệu sẽ được ghi lại. Ngoài ra, cơ thể cũng được chụp x-quang. 6. Lấy dấu vân tay. Nếu một bàn tay hoặc ngón tay bị mất, điều này sẽ được ghi nhận.
7. Quần áo của người chết khi đến nhà xác sẽ được kiểm tra. Các mẫu sợi quần áo được lấy cho mục đích nghiên cứu, các vết bẩn trên quần áo cũng được ghi lại và kiểm tra.
8. Các dấu hiệu như nốt ruồi, vết thương, hình xăm, sẹo (kể cả sẹo phẫu thuật) và các bất thường về thể chất khác đều được ghi nhận và kiểm tra.
9. Khám toàn thân móng tay, ngón chân, da và tóc. Da của cánh tay và chân được kiểm tra cẩn thận để đánh dấu ống tiêm.
10. Trong quá trình khám nghiệm tử thi cơ thể phụ nữ, cơ quan sinh dục ngoài sẽ được kiểm tra kỹ lưỡng để xác định xem có bị cưỡng hiếp hoặc tấn công tình dục trước hoặc sau khi chết hay không.
11. Dịch cơ thể (máu, nước tiểu, v.v.) được lấy ra khỏi cơ thể và xét nghiệm kỹ lưỡng. 12. Người khám bệnh sẽ rạch một đường lớn, dài hết cỡ để mở toàn bộ phần trước của cơ thể. Đường rạch này bắt đầu từ vai xuống ngực rồi nối với xương mu. Đây là giai đoạn kịch tính nhất của khám nghiệm pháp y và hầu hết những người chưa xem đều sẽ choáng váng. Thông thường, vết mổ dù nhỏ hay lớn sẽ luôn gọn gàng và tương đối sạch sẽ. Nhưng khám nghiệm tử thi không cần phải tỉ mỉ, hay lo lắng về việc chảy máu quá nhiều. Cơ thể bị cắt xén sâu là một lời nhắc nhở hiệu quả rằng nạn nhân thực sự đã chết.
13. Đầu tiên, các cơ quan bụng trên như phổi, tim, thực quản và khí quản sẽ được cắt bỏ. Tiếp theo là các cơ quan bụng dưới, bao gồm gan, lá lách, thận, tuyến thượng thận, dạ dày và ruột. Mỗi phần sẽ được kiểm tra.
14. Khám cơ quan sinh dục ngoài của nam và nữ. Đối với phụ nữ, tử cung và âm đạo được kiểm tra cẩn thận để tìm dấu hiệu mang thai, cưỡng hiếp hoặc một số hình thức tấn công tình dục.
15. Các cơ quan vùng chậu, bao gồm bàng quang, tử cung và buồng trứng sẽ bị cắt bỏ. Các mẫu của từng cơ quan sẽ được lấy và phân tích.
16. Khi nghi ngờ nguyên nhân cái chết là chết đuối hoặc ngộ độc hoặc dùng thuốc quá liều, dạ dày sẽ được mổ ra và kiểm tra, phân tích cẩn thận. Tất cả các kết quả được lưu. 17. Vết thương do đạn bắn sẽ được ghi lại. Số lượng vết thương cũng như hướng của quả bóng sẽ được ghi lại. Toàn bộ số đạn sẽ được lấy ra khỏi cơ thể và cho vào một chiếc túi nhựa. Những viên đạn sau đó được kiểm tra và ghi lại làm bằng chứng. 18. Khám nghiệm cơ thể đầu sẽ bắt đầu bằng một vết rạch sâu trên da đầu. Vết cắt sẽ bắt đầu sau tai, đi qua đỉnh đầu và kết thúc sau tai kia. Da đầu sẽ được nắm và kéo về phía trước để lộ hộp sọ. Các nhà khoa học pháp y sẽ sử dụng cưa điện để cắt một phần hộp sọ, sau đó sẽ cân và kiểm tra. 19. Sau khi khám nghiệm, nhân viên pháp y sẽ trả lại các cơ quan nội tạng cho thi thể.
20. Kết quả khám nghiệm tử thi sẽ được hoàn thành với nguyên nhân cái chết cũng như tất cả các báo cáo và hình ảnh sẽ được chuyển đến các cơ quan tư pháp. Kết quả sẽ trở thành một phần của kho dữ liệu và sẽ được sử dụng làm bằng chứng trước tòa nếu cần thiết. Tệp chứa tất cả các chi tiết này được gọi là hồ sơ vụ án.
21. Giấy chứng tử sẽ được ghi nguyên nhân tử vong.
5. Khi nào khám nghiệm tử thi
Việc khám nghiệm tử thi do cơ quan điều tra tiến hành dưới sự chỉ đạo trực tiếp của người giám định pháp y và dưới sự giám sát của cơ quan công tố với lời khai của những người có liên quan. Việc khám nghiệm tử thi được quy định tại Điều 202 Bộ luật tố tụng hình sự 2015, cụ thể như sau:
Điều 202. Khám nghiệm tử thi
1. Việc khám nghiệm tử thi do người giám định pháp y tiến hành dưới sự chủ trì của Điều tra viên và phải có người chứng kiến. Trước khi khám nghiệm, Điều tra viên phải thông báo cho Kiểm sát viên cùng cấp về thời gian, địa điểm để cử Kiểm sát viên giám sát việc khám nghiệm. Công tố viên phải có mặt để giám sát việc khám nghiệm tử thi.
2. Người giám định kỹ thuật hình sự có thể được mời tham gia khám nghiệm để phát hiện, thu thập dấu vết để khám nghiệm.
3. Khi khám nghiệm tử thi phải chụp ảnh và mô tả dấu vết để lại trên tử thi; chụp ảnh, thu thập, bảo quản mẫu vật phục vụ trưng cầu giám định; ghi rõ kết quả kiểm tra vào biên bản. Biên bản khám nghiệm tử thi được lập theo quy định tại Điều 178 của Bộ luật này.
4. Trường hợp cần phải khai quật thi thể thì phải có quyết định của Cơ quan điều tra và phải báo cho thân nhân của người chết biết trước khi tiến hành. Nếu người chết không hoặc không thể xác định được thân nhân của mình thì thông báo cho đại diện chính quyền cấp xã, quận, huyện nơi chôn cất thi thể.
Căn cứ vào các quy định trên, ta có thể thấy, việc khám nghiệm tử thi (bao gồm cả khám nghiệm tử thi) được thực hiện trong quá trình điều tra khi xét thấy cần thiết để tìm ra thủ phạm. Quá trình khám nghiệm tử thi phải do giám định viên pháp y tiến hành dưới sự chỉ đạo của điều tra viên và dưới sự giám sát của công tố viên, và phải lập biên bản sau khi khám nghiệm tử thi xong. Như vậy, cơ quan chủ trì điều tra phải hỏi ý kiến của gia đình nạn nhân trước khi khám nghiệm tử thi là không cần thiết. Chỉ trong trường hợp cần thiết phải khai quật thi thể thì phải có quyết định của cơ quan điều tra và phải thông báo cho thân nhân của người chết biết trước khi tiến hành.
Nội dung bài viết:
Bình luận