Phiếu trắng khác phiếu trống thế nào?

1. Phiếu trắng là gì?

Tại Khoản 7 điều 12 Quyết định 1699/QĐ-BTC năm 2018, cụ thể như sau:

“7. Cách xác định phiếu hợp lệ, phiếu không hợp lệ:

a) Phiếu hợp lệ là phiếu có đủ các điều kiện: do Ban Kiểm phiếu phát ra; có số lượng đồng ý và giới thiệu thêm không quá số lượng bổ nhiệm được phê duyệt; được đánh dấu vào một trong hai ô đồng ý hoặc không đồng ý đối với một người hoặc không đánh dấu vào ô nào nhưng ghi thêm người khác hoặc để phiếu trắng.
b) Phiếu không hợp lệ là phiếu thuộc một hoặc các trường hợp: không do Ban Kiểm phiếu phát ra; số lượng đồng ý và giới thiệu thêm nhiều hơn số lượng bổ nhiệm được phê duyệt; đánh dấu vào cả hai ô đồng ý và không đồng ý (trường hợp phiếu lấy ý kiến có từ 02 người trở lên nếu đánh dấu vào cả hai ô đồng ý và không đồng ý đối với người nào thì chỉ tính phiếu không hợp lệ đối với người đó). Trừ trường hợp phiếu không hợp lệ do không phải Ban Kiểm phiếu phát ra, các trường hợp Phiếu không hợp lệ khác xác định là phiếu không đồng ý.
c) Phiếu trắng là phiếu không đánh dấu vào cả hai ô đồng ý và không đồng ý đối với một, nhiều hoặc tất cả những người trong danh sách lấy phiếu. Phiếu trắng được xác định là phiếu không đồng ý.”
Như vậy, phiếu trắng được hiểu là phiếu không đánh dấu vào cả hai ô đồng ý và không đồng ý đối với một, nhiều hoặc tất cả những người trong danh sách cử tri. Bỏ phiếu trắng có nghĩa là “không phản đối cũng không ủng hộ”, nhưng nó được xác định là biểu quyết bất đồng.

Cũng theo quy định trên thì phiếu trắng vẫn có hiệu lực pháp luật, có giá trị.

Theo quy định hiện hành thì khi triển khai lấy phiếu giới thiệu/phiếu tín nhiệm trong cơ quan thuế, các trường hợp sau đây không được tham gia bỏ phiếu:

- Công chức, viên chức tập sự

- Người lao động theo Nghị định 68/2000/NĐ-CP.

- Công chức, viên chức đang trong thời gian biệt phái công tác tại đơn vị khác.

Khi thực hiện lấy phiếu giới thiệu/phiếu tín nhiệm theo phương thức bỏ phiếu kín, phải thành lập Ban Kiểm phiếu. Ban Kiểm phiếu do người chủ trì Hội nghị đề xuất và phải được Hội nghị thông qua (theo phương thức giơ tay biểu quyết).

2. Phiếu trắng có được coi là hợp lệ không?

Theo quy định như đã trích dẫn ở phần trên, phiếu hợp lệ là phiếu có đủ các điều kiện như sau:

+ Do Ban Kiểm phiếu phát ra;

+ Có số lượng đồng ý và giới thiệu thêm không quá số lượng bổ nhiệm được phê duyệt;

+ Được đánh dấu vào một trong hai ô đồng ý hoặc không đồng ý đối với một người hoặc không đánh dấu vào ô nào nhưng ghi thêm người khác hoặc để phiếu trắng.

Căn cứ vào các quy định được trích dẫn, các điều kiện về phiếu hợp lệ thì trường hợp phiếu thu về là phiếu trắng vẫn xác định là phiếu hợp lệ. Tuy nhiên phiếu trắng thường được hiểu là phiếu trắng được xác định là phiếu không đồng ý. Đồng nghĩa với việc người bỏ phiếu không đồng ý với một, nhiều hoặc tất cả những người, hoặc vấn đề trong danh sách lấy phiếu biểu quyết.

3. Phiếu chống là gì?

Phiếu chống là một cuộc bỏ phiếu trong một cuộc bầu cử để thể hiện sự không hài lòng với sự lựa chọn của các ứng cử viên hoặc hệ thống chính trị hiện tại, là một dấu hiệu của sự không đồng tình với các lựa chọn có sẵn.

4. Phiếu trống và phiếu trắng khác nhau như thế nào?

Dựa theo những phân tích trên có thể thấy phiếu trắng và phiếu chống có điểm khác biệt:

- Phiếu trắng là không tích vào, không đánh dấu vào cả hai ô "đồng ý" và "không đồng ý".

- Phiếu chống thì tích vào ô "không đồng ý".

Tóm lại, trong một cuộc biểu quyết có 3 phiếu bầu: phiếu chấp thuận, phiếu phản đối (phiếu chống), phiếu trắng cho thấy được sự tôn trọng việc trưng cầu ý dân. Nhân dân có thể tự do bày tỏ quan điểm của mình, lựa chọn những người lãnh đạo mà họ cho là có thể "cầm cân nảy mực", lãnh đạo tốt. Thái độ bỏ phiếu trắng và phiếu chống được cho là cần thiết bởi nó nói lên sự phản kháng, tự quyết của chính mình bằng lá phiếu trắng, phiếu chống. Nó nói lên một điều là bộ máy cầm quyền không được phép độc tài. Cho nên lá phiếu trắng, phiếu chống của người dân tại một nước là lá phiếu trắng có trách nhiệm.

Ở Việt Nam, đây là một đất nước của dân, do dân, vì dân, các cơ quan nhà nước là những bộ phận do nhân dân bầu ra, đại diện cho nhân dân thực hiện những quyền lực của mình dưới sự giám sát của nhân dân. 3 phiếu bầu này thể hiện được tính dân chủ. Tuy nhiên đối với phiếu trắng và phiếu chống đều có hiệu lực là một lá phiếu không đồng thuận nhưng bản chất thì đây là hai trái phiếu hoàn toàn khác nhau, vì thế Pháp Luật Việt Nam cần có những quy định rõ ràng hơn để tránh nhầm lẫn.