Nội dung cải cách thủ tục hành chính?

Cải cách hành chính là gì? Nội dung, ý nghĩa của công cuộc cải cách hành chính? Cải cách thể chế Nhà nước, thủ tục hành chính và tổ chức bộ máy Nhà nước.

Nội dung cải cách thủ tục hành chính?

Tinh chỉnh và thay đổi những thứ không có ý nghĩa và không còn phù hợp là điều cần thiết để bất kỳ quy trình nào trở nên hiệu quả. Cải cách hành chính cũng vậy, chúng tôi đang từng bước thực hiện ở Việt Nam, coi đây là khâu đột phá trong phát triển đất nước. 

1. Cải cách hành chính là gì?

Trên cơ sở quan niệm cải cách, nhiều quan niệm về cải cách hành chính đã được đề xuất như sau:

- “Cải cách hành chính có thể hiểu là một quá trình thay đổi căn bản, lâu dài và liên tục, bao gồm cơ cấu quyền hành pháp và mọi hoạt động có ý thức của bộ máy nhà nước nhằm đạt được sự hợp tác giữa các bộ phận, cá nhân vì mục tiêu chung của cộng đồng và sự phối hợp các nguồn lực để tạo ra hiệu lực, hiệu quả quản lý và chất lượng sản phẩm (dịch vụ, hàng hóa) phục vụ nhân dân thông qua các phương thức tổ chức và thực thi quyền lực.
Hiểu theo nghĩa này, cải cách hành chính là những thay đổi có chủ đích nhằm cải tiến căn bản các khâu quản lý của bộ máy nhà nước từ: quy hoạch; thiết lập thể chế; tổ chức; công tác cán bộ; tài chính; đặt hàng; sự kết hợp; kiểm tra; thông tin; và đánh giá. Cải cách hành chính còn có thể hiểu là quá trình thay đổi nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, cải tiến tổ chức, hệ thống và phương thức hành chính cũ, xây dựng hệ thống và phương thức hành chính mới trong hệ thống hành chính mới. bộ máy hành chính.
– Một số tác giả khác lại nhấn mạnh việc nâng cao hiệu suất, cải tiến chế độ và phương thức hành chính cũ, xây dựng chế độ và phương thức hành chính mới. Họ cho rằng: “cải cách hành chính là quá trình lâu dài và liên tục nhằm nâng cao hiệu suất hành chính, cải tiến chế độ và phương thức hành chính cũ, xây dựng chế độ và phương thức hành chính mới trong phạm vi quản lý của hệ thống các cơ quan thực thi quyền hành pháp cũng như tất cả các hoạt động có ý thức của bộ máy nhà nước”


– Khi đi sâu nghiên cứu về nội dung cải cách nền hành chính, một số tác giả cho rằng: “cải cách hành chính đề cập đến những thay đổi trong toàn bộ hệ thống hành chính công, nó bao gồm toàn bộ việc tổ chức lại các bộ, xác định nhiệm vụ và chức năng của các đơn vị hành chính, cải tiến các phương thức và thủ tục, đào tạo cán bộ…; Cải tiến sự phối hợp ở cấp cao hơn của chính phủ. Mọi sự cải tiến cơ cấu, thủ tục, năng lực và động cơ của cán bộ với mực đích nâng cao năng lực quản lý và tổ chức của các tổ chức công cũng được xem là cải cách hành chính theo nghĩa này”

– Trong Từ điển hành chính, “Cải cách hành chính là hệ thống những chủ trương, biện pháp tiến hành những sửa đổi, cải tiến mang tính cơ bản và có hệ thống nền hành chính nhà nước (hay còn gọi là nền hành chính công, nền hành chính quốc gia) về các mặt: Thể chế, cơ cấu tổ chức, cơ chế hoạt động, chế độ công vụ, quy chế công chức, năng lực, trình độ, phẩm chất phục vụ của đội ngũ công chức làm việc trong bộ máy đó”

Cải cách hành chính là một sự thay đổi có kế hoạch, theo một mục tiêu nhất định, được xác định bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Cải cách hành chính không làm thay đổi bản chất của hệ thống hành chính, mà chỉ làm cho hệ thống này trở nên hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân được tốt hơn; các thể chế quản lý nhà nước đồng bộ, khả thi, đi vào cuộc sống hơn; cơ chế hoạt động, chức năng, nhiệm vụ của bộ máy, chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức hành chính hiệu quả, hiệu lực hơn, đáp ứng yêu cầu quản lý kinh tế – xã hội của một quốc gia.

Từ các khái niệm và cách nhìn nhận từ nhiều góc độ khác nhau có thể tổng kết lại như sau: Cải cách hành chính là quá trình cải biến có kế hoạch cụ thể để đạt mục tiêu hoàn thiện một hay một số nội dung của nền hành chính nhà nước (thể chế, cơ cấu tổ chức, cơ chế vận hành, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức…) nhằm xây dựng nền hành chính công đáp ứng yêu cầu của một nền hành chính hiệu lực, hiệu quả và hiện đại. Cải cách hành chính trong tiếng Anh là Public Administration Reform - BY

2. Những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến yêu cầu đẩy mạnh cải cách hành chính:

– Quá trình chuyển đổi nền kinh tế từ nền kinh tế kế hoạch hóa sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Cải cách hành chính nhằm nâng cao năng lực hoạt động của bộ máy hành chính giúp cho quá trình quản lý xã hội của Nhà nước được tốt hơn, trước hết là quản lý nền kinh tế, hướng nền kinh tế phát triển theo định hướng của Nhà nước.

Mỗi nền kinh tế phải được quản lý theo cách riêng của nó. Quản lý nhà nước về kinh tế nhằm bảo đảm cho nền kinh tế phát triển ổn định, đúng hướng, khắc phục và hạn chế thấp nhất những yếu kém của cơ chế thị trường.

Phát triển nền kinh tế thị trường nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường, công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong thời kỳ mới đòi hỏi Nhà nước mà trực tiếp là nền hành chính phải hoàn thiện thể chế, nâng cao hiệu lực pháp luật trong cơ chế mới để bảo đảm sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước. theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đặc biệt, cần điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan hành chính trong việc thực hiện chức năng quản lý nhà nước.
– Những bất cập còn tồn tại của hệ thống hành chính

Nền hành chính nước ta trong quá trình đổi mới còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu của cơ chế quản lý mới cũng như nhu cầu của người dân, hiệu lực, hiệu quả quản lý chưa cao. , thể hiện ở hai bên .
- Quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế

Toàn cầu hóa là một quá trình khách quan có tác động sâu rộng đến tất cả các quốc gia. Quá trình này làm cho các quốc gia trên thế giới xích lại gần nhau hơn, liên kết với nhau chặt chẽ hơn, thẩm thấu và phụ thuộc vào nhau nhiều hơn.

Các nước đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức mới trên bình diện quốc tế. Hội nhập quốc tế là yêu cầu để các quốc gia tận dụng cơ hội, đồng thời hạn chế thách thức của toàn cầu hóa để có thể phát triển.

Bộ máy hành chính của các nước phải phát triển nhanh hơn để nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước trong quá trình hội nhập và phân công lao động toàn cầu.

Điều này đòi hỏi thể chế hành chính và nhân sự phải thích ứng với luật pháp và thông lệ quốc tế, đồng thời giữ vững độc lập, tự chủ và bảo vệ lợi ích quốc gia.
- Sự phát triển của khoa học và công nghệ

Tác động của cuộc cách mạng kỹ thuật và công nghệ đã tác động đến mọi mặt của đời sống xã hội, trong đó có hoạt động quản lý.


Những thay đổi này đặt ra những thách thức mới đối với nền hành chính truyền thống, đòi hỏi phải cải cách hành chính, sắp xếp lại bộ máy và đổi mới phương thức quản trị nguồn nhân lực để theo kịp sự tiến bộ chung của thế giới. . – Yêu cầu của nhân dân và xã hội đối với nhà nước ngày càng cao

Công cuộc đổi mới đạt được nhiều thành tựu, đời sống và nhận thức của nhân dân được nâng cao. Trong bối cảnh đó, đòi hỏi của dân cư đối với hoạt động của nhà nước ngày càng cao.

Nhân dân yêu cầu và mong muốn được thực hiện đầy đủ các quyền hợp pháp của mình đối với tài sản, được sinh sống, làm ăn trong một môi trường an toàn, trật tự, dân chủ, không bị phiền nhiễu, sách nhiễu, được bảo đảm bình yên về tinh thần. bảo đảm cung ứng dịch vụ công đầy đủ, có chất lượng.

Điều này đòi hỏi Nhà nước phải phát huy dân chủ, thu hút nhân dân tham gia quản lý nhà nước, công khai, minh bạch trong các hoạt động của mình.

3. Nội dung của cải cách hành chính:

Cải cách thể chế:

– Xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật trên cơ sở Hiến pháp năm 1992 được sửa đổi, bổ sung;

– Đổi mới và nâng cao chất lượng công tác xây dựng pháp luật, trước hết là quy trình xây dựng, ban hành luật, pháp lệnh, nghị định, quyết định, thông tư và văn bản quy phạm pháp luật của chính quyền địa phương nhằm bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, cụ thể và khả thi của các văn bản quy phạm pháp luật;

– Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện hệ thống thể chế, cơ chế, chính sách, trước hết là thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm sự công bằng trong phân phối thành quả của đổi mới, của phát triển kinh tế – xã hội;


– Hoàn thiện thể chế về sở hữu, trong đó khẳng định rõ sự tồn tại khách quan, lâu dài của các hình thức sở hữu, trước hết là sở hữu nhà nước, sở hữu tập thể, sở hữu tư nhân, bảo đảm các quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ sở hữu khác nhau trong nền kinh tế; sửa đổi đồng bộ thể chế hiện hành về sở hữu đất đai, phân định rõ quyền sở hữu đất và quyền sử dụng đất, bảo đảm quyền của người sử dụng đất;

Cải cách thủ tục hành chính

– Cắt giảm và nâng cao chất lượng thủ tục hành chính trong tất cả các lĩnh vực quản lý nhà nước, nhất là thủ tục hành chính liên quan tới người dân, doanh nghiệp;

– Công khai, minh bạch tất cả các thủ tục hành chính bằng các hình thức thiết thực và thích hợp; thực hiện thống nhất cách tính chi phí mà cá nhân, tổ chức phải bỏ ra khi giải quyết thủ tục hành chính tại cơ quan hành chính nhà nước; duy trì và cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính;

– Tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về các quy định hành chính để hỗ trợ việc nâng cao chất lượng các quy định hành chính và giám sát việc thực hiện thủ tục hành chính của các cơ quan hành chính nhà nước các cấp.
Cải cách tổ chức bộ máy nhà nước

Tiến hành tổng rà soát về vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức và biên chế hiện có của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Ủy ban nhân dân các cấp, các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện, các cơ quan, tổ chức khác thuộc bộ máy hành chính nhà nước ở trung ương và địa phương (bao gồm cả các đơn vị sự nghiệp của Nhà nước); trên cơ sở đó điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức, sắp xếp lại các cơ quan, đơn vị nhằm khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ trống hoặc trùng lắp về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn; chuyển giao những công việc mà cơ quan hành chính nhà nước không nên làm hoặc làm hiệu quả thấp cho xã hội, các tổ chức xã hội, tổ chức phi chính phủ đảm nhận.

4. Ý nghĩa của cải cách hành chính:

Chính phủ chọn cải cách thủ tục hành chính là nhiệm vụ trọng tâm của cải cách hành chính bởi các lý do sau đây:

– Thứ nhất, cải cách thủ tục hành chính là một nội dung của cải cách hành chính, nhưng là nội dung phản ánh rõ nhất mối quan hệ giữa nhà nước và công dân, đồng thời là nội dung có nhiều bức xúc nhất của người dân, doanh nghiệp, cũng như có nhiều yêu cầu đổi mới trong quá trình hội nhập kinh tế.
– Thứ hai, trong điều kiện nguồn lực còn nhiều khó khăn nên chưa thể cùng một lúc thực hiện được nhiều nội dung cải cách như: cải cách tài chính công, cải cách tiền lương, cải cách tổ chức bộ máy… thì việc lựa chọn khâu cải cách thủ tục hành chính sẽ mang lại hiệu quả thiết thực nhất.
– Thứ ba, thông qua cải cách thủ tục hành chính, chúng ta có thể xác định căn bản các công việc của cơ quan nhà nước với người dân, doanh nghiệp; qua đó chúng ta có thể xây dựng bộ máy phù hợp và từ đó có thể lựa chọn đội ngũ cán bộ, công chức hợp lý, đáp ứng được yêu cầu công việc.
– Thứ tư, cải cách thủ tục hành chính là tiền đề để thực hiện các nội dung cải cách khác như: nâng cao chất lượng thể chế; nâng cao trình độ, thay đổi thói quen, cách làm, nếp nghĩ của cán bộ, công chức; phân công, phân cấp thực hiện nhiệm vụ giải quyết công việc của người dân, doanh nghiệp của bộ máy hành chính; thực hiện chính phủ điện tử, …


– Thứ năm, cải cách thủ tục hành chính có tác động to lớn đối với việc thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội. Thông qua việc cải cách thủ tục hành chính sẽ gỡ bỏ những rào cản về thủ tục hành chính đối với môi trường kinh doanh và đời sống của người dân, giúp cắt giảm chi phí và rủi ro của người dân và doanh nghiệp trong việc thực hiện thủ tục hành chính.
– Thứ sáu, việc đơn giản hóa thủ tục hành chính sẽ góp phần nâng cao hình ảnh của Việt Nam nói chung và các bộ, ngành, địa phương nói riêng trước cộng đồng trong nước và quốc tế, nâng cao vị trí xếp hạng của Việt Nam cũng như của các địa phương về tính minh bạch, môi trường kinh doanh và năng lực cạnh tranh. Đây là những giá trị vô hình nhưng có tác động to lớn đến việc phát triển kinh tế – xã hội của đất nước cụ thể là có ảnh hưởng tích cực đến việc đầu tư trong và ngoài nước, xuất nhập khẩu, việc làm, an sinh xã hội…

Như vậy, cải cách hành chính là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị – xã hội, nhằm sửa đổi toàn diện hệ thống hành chính nhà nước, giúp cơ quan nhà nước hoạt động hiệu lực, hiệu quả hơn, phục vụ nhân dân, phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế xã hội tốt hơn trong tình hình mới.