Bị cáo, bị cáo có được từ chối luật sư bào chữa không?
Bị can là thể nhân hoặc pháp nhân bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Bị cáo là thể nhân hoặc pháp nhân đã bị toà án quyết định đưa ra xét xử. Luật sư là người được bị can, bị cáo hoặc cơ quan có thẩm quyền chỉ định để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị can. Trong đó có luật sư được mời và luật sư do tòa chỉ định. Điều 77 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 quy định 03 đối tượng sau có quyền thay đổi hoặc từ chối người bào chữa:
- Bản thân bị can, bị cáo
- Người đại diện của bị can, bị cáo
- Thân nhân của bị can, bị cáo
Trong trường hợp từ chối luật sư mà bị cáo không thực hiện thì phải được sự đồng ý của họ và làm bản tường trình để bổ sung vào hồ sơ, trừ trường hợp người này có nhược điểm về thể chất hoặc tâm thần hoặc là người chưa đủ 18 tuổi không thể tự bào chữa.
Ngoài ra, bị can, bị cáo có quyền tự bào chữa hoặc nhờ người khác làm việc đó. Do đó, có thể thấy việc từ chối luật sư bào chữa hay không hoàn toàn phụ thuộc vào ý chí của bị cáo.
Trong trường hợp bị can, bị cáo từ chối cử người bào chữa thì cơ quan, tổ chức tiến hành tố tụng sau đây phải cử người tiến hành bào chữa:
- Thứ tự của những người ủng hộ
- Trung tâm Trợ giúp Pháp lý Nhà nước
- UBMTTQVN và các tổ chức thành viên
Lúc này, cơ quan tiến hành tố tụng cũng soạn thảo văn bản và dừng việc nêu tên người bào chữa.
Luật sư được chỉ định có quyền từ chối bào chữa không?
Với bị cáo, bị cáo từ chối luật sư bào chữa, liệu có ngược lại? Theo điểm b khoản 2 Điều 73 Bộ luật tố tụng hình sự 2015 quy định về luật sư bào chữa thì luật sư có nghĩa vụ không được từ chối bào chữa cho bị can mà mình nhận bào chữa nếu:
- Không vì lý do bất khả kháng
- Không do trở ngại khách quan
Luật sư không chứng minh được nguyên nhân sự kiện bất khả kháng, trở ngại khách quan thì không được từ chối bào chữa.
Ngoài ra, tại Điều 9 Luật Luật sư 2006, sửa đổi, bổ sung 2012 về những hành vi bị cấm, việc từ chối vụ việc, công việc được thực hiện theo yêu cầu của cơ quan trợ giúp pháp lý, cơ quan tiến hành tố tụng, trừ trường hợp bất khả kháng, là hành vi bị nghiêm cấm đối với mọi luật sư.
Trong trường hợp có căn cứ từ chối, luật sư phải thông báo bằng văn bản cho các tổ chức này biết với luật sư bào chữa.
Nội dung bài viết:
Bình luận