Môi giới chứng khoán phái sinh là gì?

1. Chứng khoán phái sinh là gì?  

Chứng khoán phái sinh là công cụ tài chính được thể hiện dưới dạng hợp đồng nhằm xác nhận quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan trong việc thanh toán và chuyển nhượng một lượng cụ thể của tài sản cơ sở tại một mức giá  xác định trước trong một khoảng thời gian hoặc một ngày xác định trong tương lai. 

2. Các loại chứng khoán phái sinh 

 Các công cụ phái sinh bao gồm ba loại:  quyền chọn, hợp đồng tương lai và hợp đồng tương lai. Trong đó: 

 Hợp đồng quyền chọn là một loại chứng khoán phái sinh  dùng để xác định quyền của người mua và nghĩa vụ của người bán khi thực hiện một trong các giao dịch sau: 

 Mua hoặc bán một lượng tài sản cơ bản nhất định ở mức giá  định  trước  hoặc vào một ngày cụ thể trong tương lai.  

Thanh toán phần chênh lệch giữa giá trị tài sản cơ sở tại thời điểm giao kết hợp đồng và giá trị tài sản cơ sở tại thời điểm trước đó hoặc vào một ngày xác định trong tương lai. Hợp đồng tương lai là chứng khoán phái sinh được yết giá để xác nhận cam kết giữa các bên khi thực hiện bất kỳ giao dịch nào dưới đây: 

 Mua hoặc bán một lượng cụ thể tài sản cơ bản ở một mức giá cụ thể vào một ngày cụ thể trong tương lai. Thanh toán chênh lệch giữa giá trị của tài sản cơ sở tại thời điểm hợp đồng được ký kết và giá trị của tài sản cơ sở tại một ngày xác định trong tương lai. 

 Hợp đồng tương lai là một loại chứng khoán phái sinh có bản chất là  giao dịch thỏa thuận nhằm mục đích xác nhận cam kết giữa các bên về việc mua hoặc bán một lượng tài sản cơ sở nhất định với mức giá  được xác định vào một ngày xác định trong tương lai.  

Môi giới chứng khoán phái sinh

3. Điều kiện giao dịch chứng khoán phái sinh 

 Theo quy định của pháp luật, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ muốn kinh doanh chứng khoán phái sinh phải được Ủy ban Chứng khoán Quốc gia ủy quyền cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh chứng khoán phái sinh. Hoạt động chứng khoán phái sinh của công ty chứng khoán bao gồm: môi giới chứng khoán phái sinh, kinh doanh chứng khoán phái sinh, tư vấn đầu tư chứng khoán phái sinh. Trong khi đó, công ty quản lý quỹ chỉ được phép tham gia nghiệp vụ tư vấn đầu tư chứng khoán phái sinh. 

 Điều kiện cụ thể doanh nghiệp phải đáp ứng để được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh chứng khoán phái sinh: 

 Đối với công ty chứng khoán: 

 Được  phép điều hành toàn bộ nghiệp vụ kinh doanh chứng khoán.  Đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về vốn như sau: 

 Có vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu từ 800 tỷ đồng Việt Nam trở lên có nghiệp vụ môi giới chứng khoán phái sinh.  

Có vốn đăng ký, vốn chủ sở hữu từ 600 tỷ đồng trở lên có hoạt động kinh doanh chứng khoán phái sinh.  Có vốn điều lệ, vốn chủ sở hữu từ 250 tỷ đồng Việt Nam trở lên có kinh doanh nghiệp vụ tư vấn đầu tư chứng khoán phái sinh.  

Có vốn đăng ký và vốn chủ sở hữu từ 800 tỷ đồng trở lên đối với cả 3 doanh nghiệp kinh doanh chứng khoán phái sinh.  Đáp ứng  yêu cầu  kiểm soát nội bộ và quản trị rủi ro đối với hoạt động kinh doanh chứng khoán theo quy định của pháp luật.  Đáp ứng nhu cầu nhân sự bao gồm  Giám đốc (Tổng Giám đốc), Phó Giám đốc (Phó Tổng Giám đốc) phụ trách nghiệp vụ. Đồng thời, mỗi hoạt động kinh doanh chứng khoán phái sinh phải có tối thiểu 05 nhân viên được đăng ký  chứng chỉ hành nghề, chứng chỉ chuyên môn theo quy định. 

 Để trích lập đầy đủ các khoản dự phòng theo quy định, trong  12 tháng liên tục gần nhất, tỷ lệ vốn khả dụng tối thiểu phải đạt 220%. 

 Trong 2 năm qua, kết quả  kinh doanh của công ty không hề thua lỗ.  

Ý kiến ​​của tổ chức kiểm toán được chấp nhận toàn phần về báo cáo tài chính  đã được kiểm toán gần nhất và báo cáo tài chính bán niên gần nhất đã được kiểm toán đối với các trường hợp đề nghị xác nhận tại ngày 30 tháng 6 sau đây. Không đang trong quá trình tổ chức lại, giải thể, phá sản; không đang trong thời gian bị đình chỉ hoạt  động hoặc bị cơ quan có thẩm quyền ra quyết định đình chỉ hoạt động. 

 Đối với công ty quản lý quỹ: 

 Vốn đăng ký và vốn cổ đông tối thiểu 25 tỷ đồng. Đáp ứng nhu cầu nhân sự bao gồm Giám đốc (hoặc  Giám đốc điều hành), Phó Giám đốc điều hành (hoặc Phó  Giám đốc điều hành) phụ trách nghiệp vụ, tối thiểu 05 nhân viên cho hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán phái sinh. Đồng thời đáp ứng các quy định tại điểm đ, e,  g, h với tư cách là công ty chứng khoán. 

4. Ưu điểm và nhược điểm của các công cụ phái sinh 

 Khám phá những ưu điểm và nhược điểm của chứng khoán phái sinh.

 4.1. Lợi thế 

 Các công cụ phái sinh mang lại những lợi ích sau  cho các nhà đầu tư: 

 Đa dạng hóa sản phẩm đầu tư, phù hợp với  năng lực của nhà đầu tư.  Khả năng chuyển đổi thành tiền mặt dễ dàng và nhanh chóng hơn so với các loại tài sản khác. 

 Cơ hội sinh lời lớn trước những biến động của thị trường nếu  nhà đầu tư có những quyết định đầu tư đúng đắn và linh hoạt. Các nhà đầu tư sử dụng các công cụ phái sinh để bảo vệ các tài sản đầu tư khác trước  rủi ro  thị trường cũng như hạn chế rủi ro trong danh mục đầu tư của họ.

 4.2. Mặc định 

 Ngoài những ưu điểm trên, chứng khoán phái sinh cũng có một số nhược điểm sau: 

 Các công cụ phái sinh có mức độ rủi ro cao hơn các loại tài sản khác.  Giá trị của các công cụ phái sinh dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài.  

Chi phí giao dịch  phái sinh thường cao hơn  các tài sản khác. 

5. Một số lưu ý khi đầu tư chứng khoán phái sinh 

 Trước khi quyết định đầu tư vào chứng khoán phái sinh, nhà đầu tư cần lưu ý những điều sau: 

 Nghiên cứu kỹ lưỡng các sản phẩm và cơ chế hoạt động của chứng khoán phái sinh trên thị trường. Hãy chọn những công ty môi giới uy tín,  có nhiều năm kinh nghiệm thực tế trên thị trường để hạn chế những rủi ro tài chính có thể xảy ra.  

Thường xuyên cập nhật thông tin  thị trường để nhanh chóng điều chỉnh chiến lược đầu tư. Lựa chọn các hạng mục đầu tư dựa trên khả năng chi trả và mục tiêu tài chính dài hạn của bạn. 

 Quản lý rủi ro  cẩn trọng, tránh hoang mang trước những biến động của thị trường và giữ bình tĩnh khi  rủi ro phát sinh. 

 Như vậy, chứng khoán phái sinh là một hình thức đầu tư mang lại lợi nhuận hấp dẫn. Tuy nhiên, lợi nhuận cao đi kèm với rủi ro cao nên các nhà đầu tư cần hết sức thận trọng trong các quyết định đầu tư của mình.