Hàng năm, có hàng ngàn tác phẩm văn học và những văn bản khác được dịch từ tiếng nước ngoài sang tiếng Việt. Dù công việc này có vẻ đơn thuần chỉ là thay đổi hình thức của tác phẩm từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, không làm thay đổi nội dung trong đó. Tuy nhiên, sản phẩm dịch mang dấu ấn rất lớn văn phong của người dịch. Do đó, tác phẩm dịch cũng được coi là một sản phẩm trí tuệ và là một trong những đối tượng có thể được đăng ký bản quyền tác giả. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho quý bạn đọc nội dung về Quy định pháp luật về bản quyền khi dịch sách nước ngoài.
![Bảo hộ bản quyền đối với sách dịch [Cập nhật 2023]](https://cdn.accgroup.vn/wp-content/uploads/2022/12/Quyen-so-huu-tri-tue-co-yeu-to-nuoc-ngoai-2.jpg)
1. Bản dịch thuật sách, truyện có phải là tác phẩm mới để đăng ký bản quyền
Căn cứ khoản 8 Điều 4 Luật sở hữu trí tuệ quy định: “Tác phẩm phái sinh là tác phẩm dịch từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác, tác phẩm phóng tác, cải biên, chuyển thể, biên soạn, chú giải, tuyển chọn.”. Như vậy bản dịch thuật của sách, truyện không được hiểu là tác phẩm sáng tạo mới mà được Luật định gọi là “tác phẩm phái sinh” vì thế khi sử dụng bản dịch thuật bạn sẽ phải hiểu quy định về quyền tác giả về nhân thân và tài sản của chủ sở hữu và tác giả của sách, truyện đang nói tới. Nếu không hành vi của bạn sẽ là hành vi vi phạm bản quyền tác giả.
2. Khái niệm tác phẩm dịch
Tác phẩm dịch được coi là tác phẩm phái sinh từ tác phẩm gốc. Theo đó, tác phẩm dịch là tác phẩm phái sinh được thể hiện bởi ngôn ngữ khác biệt với ngôn ngữ mà tác phẩm gốc thể hiện, sự sáng tạo của tác phẩm phái sinh được thông qua cách sử dụng ngôn ngữ của tác giả. Tuy nhiên, bản dịch phải sát nghĩa, không diễn đạt sai ý của tác giả.
Tác phẩm phái sinh sẽ được bảo hộ nếu không gây phương hại đến quyền tác giả đối với tác phẩm được dùng để làm tác phẩm phái sinh.
Theo quy định của pháp luật Việt Nam, hành vi làm tác phẩm phái sinh mà không được phép của tác giả là hành vi xâm phạm quyền tác giả, trừ trường hợp chuyển sang chữ nổi hoặc ngôn ngữ khác cho người khiếm thị. Người không phải là chủ sở hữu quyền tác giả khi làm tác phẩm phái sinh khác phải xin phép (nếu tác phẩm chưa được công bố), trả tiền nhuận bút, thù lao… cho chủ sở hữu quyền tác giả gốc.
3. Bản quyền sách và các giai đoạn sau khi mua bản quyền sách nước ngoài
Sách là sản phẩm sáng tạo trong lĩnh vực văn học, có nhiều chủ đề từ kiến thức, kinh nghiệm sống, cảm xúc con người, tự sự,... Theo đó, sách nước ngoài là những tác phẩm được sáng tạo và trình bày theo ngôn ngữ khác không phải của nước sở tại.
Bản quyền hay còn gọi là quyền tác giả là quyền của tổ chức, cá nhân đối với tác phẩm do mình sáng tạo ra hoặc sở hữu. Sau khi thực hiện mua bản quyền, việc tiếp theo cần làm là công đoạn xuất bản nó.
Theo điều 4 Luật Xuất bản năm 2012 thì “Xuất bản là việc tổ chức, khai thác bản thảo, biên tập thành bản mẫu để in và phát hành hoặc để phát hành trực tiếp qua các phương tiện điện tử”.
Cũng theo điều 26 Luật Xuất bản năm 2012 thì “Việc xuất bản tác phẩm, tài liệu của tổ chức, cá nhân nước ngoài để kinh doanh tại Việt Nam phải được nhà xuất bản Việt Nam thực hiện”.
Theo đó, khi muốn tiến hành dịch hay bán các ấn phẩm nước ngoài, việc trước hết mà các xuất bản phải thực hiện mua bản quyền. Đây được coi là một công đoạn đương nhiên và quan trọng vào bậc nhất của hoạt động xuất bản. Tiếp theo đó là chuyển ngữ và hoàn thành công đoạn xuất bản.
4. Khi nào dịch thuật sách, truyện không phải xin phép tác giả
Theo khoản 7 Điều 28 Luật sở hữu trí tuệ quy định về hành vi xâm phạm quyền tác giả bao gồm hành vi: “Làm tác phẩm phái sinh mà không được phép của tác giả, chủ sở hữu quyền tác giả đối với tác phẩm được dùng để làm tác phẩm phái sinh, trừ trường hợp quy định tại điểm i khoản 1 Điều 25 của Luật này.” Như vậy các trường hợp quy định tại điểm i khoản 1 Điều 25 của Luật sở hữu trí tuệ người dịch thuật tác phẩm sẽ không phải xin phép tác giả, cụ thể gồm: “i) Chuyển tác phẩm sang chữ nổi hoặc ngôn ngữ khác cho người khiếm thị;” ngoại trừ trường hợp trên khi bạn đang muốn dịch thuật một tác phẩm viết sang ngôn ngữ khác để kinh doanh thì phải xin ý kiến hoặc mua bản quyền. Sau khi nhận chuyển nhượng bản quyền bạn hoặc tổ chức của bạn có thể thực hiện thủ tục đăng ký quyền tác giả cho bản dịch mà mình đã sáng tạo ra.
Trên đây là nội dung Quy định pháp luật về bản quyền khi dịch sách nước ngoài. Cảm ơn quý bạn đọc đã quan tâm và theo dõi bài viết của chúng tôi. Mong rằng bài viết sẽ cung cấp cho quý độc giả những thông tin hữu ích về nội dung này. Nếu có thắc mắc hay cần tư vấn, quý bạn đọc vui lòng liên hệ với công ty luật ACC để chúng tôi có thể giải đáp và tư vấn cho quý bạn đọc một cách nhanh chóng và thuận tiện nhất.
Nội dung bài viết:
Bình luận