Hạn khoản kế toán 241

I. Những điều cần chú ý:

1. Chi phí thực hiện các dự án đầu tư xây dựng cơ bản là tổng chi phí bao gồm xây lắp mới, sửa chữa, cải tạo, mở rộng hoặc trang bị lại kỹ thuật cho công trình. Chi phí này được xác định dựa trên khối lượng công việc, hệ thống định mức, chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và các chế độ chính sách của Nhà nước, đồng thời phải phù hợp với yếu tố khách quan của thị trường và tuân thủ quy chế về quản lý đầu tư xây dựng cơ bản. Chi phí đầu tư xây dựng cơ bản bao gồm:

- Chi phí xây lắp;

- Chi phí thiết bị;

- Chi phí khác.

Tài khoản 241 được mở chi tiết theo từng công trình, hạng mục công trình và ở mỗi hạng mục công trình, chi tiết từng nội dung chi phí đầu tư xây dựng cơ bản phải được hạch toán và theo dõi luỹ kế. Việc này bắt đầu từ khi khởi công đến khi công trình, hạng mục công trình hoàn thành và bàn giao, đưa vào sử dụng.

2. Nguyên tắc phân bổ chi phí quản lý dự án và chi phí khác cho từng đối tượng tài sản:

Khi đầu tư xây dựng cơ bản, các chi phí xây lắp và chi phí thiết bị thường được tính trực tiếp cho từng đối tượng tài sản cụ thể, trong khi các chi phí quản lý dự án và chi phí khác thường áp dụng chung cho nhiều đối tượng tài sản. Chủ đầu tư phải thực hiện tính toán và phân bổ các chi phí quản lý dự án và chi phí khác cho từng đối tượng tài sản theo các nguyên tắc sau:

- Các chi phí quản lý dự án và chi phí khác liên quan trực tiếp đến một đối tượng tài sản cụ thể thì sẽ được tính trực tiếp cho đối tượng tài sản đó.

- Các chi phí quản lý dự án và chi phí khác chi chung có liên quan đến nhiều đối tượng tài sản thì sẽ phải phân bổ theo những tiêu chí thích hợp.

3. Trường hợp dự án đã hoàn thành đưa vào sử dụng nhưng quyết toán dự án chưa được duyệt:

Nếu dự án đã hoàn thành, nhưng quyết toán dự án chưa được duyệt thì doanh nghiệp sẽ ghi tăng nguyên giá tài sản cố định theo giá tạm tính. Giá tạm tính phải căn cứ vào chi phí thực tế đã bỏ ra để có được tài sản cố định. Sau đó, khi quyết toán dự án được phê duyệt, doanh nghiệp sẽ điều chỉnh giá trị tài sản cố định dựa trên giá quyết toán được phê duyệt.

4. Chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định phát sinh thực tế:

Chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định có thể được hạch toán trực tiếp vào chi phí sản xuất hoặc kinh doanh trong kỳ tương ứng của doanh nghiệp. Nếu chi phí sửa chữa lớn tài sản cố định trong kỳ phát sinh có giá trị lớn và liên quan đến nhiều kỳ sản xuất, kinh doanh thì có thể phân bổ dần vào chi phí sản xuất hoặc kinh doanh theo từng kỳ.

II. Kết cấu của tài khoản:

Bên Nợ:

- Chi phí đầu tư xây dựng cơ bản, mua sắm, sửa chữa lớn tài sản cố định (bao gồm tài sản cố định hữu hình và vô hình);

- Chi phí cải tạo, nâng cấp tài sản cố định;

- Chi phí mua sắm bất động sản đầu tư (trong trường hợp cần có giai đoạn đầu tư xây dựng);

- Chi phí đầu tư xây dựng cơ bản bất động sản đầu tư;

- Chi phí phát sinh sau khi ghi nhận ban đầu tài sản cố định, bất động sản đầu tư.

Bên Có:

- Giá trị tài sản cố định hình thành qua đầu tư xây dựng cơ bản, mua sắm đã hoàn thành đưa vào sử dụng;

- Giá trị công trình bị loại bỏ và các khoản duyệt bỏ khác kết chuyển khi quyết toán dự án được duyệt;

- Giá trị công trình sửa chữa lớn tài sản cố định hoàn thành, kết chuyển khi quyết toán dự án được duyệt;

- Giá trị bất động sản đầu tư hình thành qua đầu t

ư xây dựng đã hoàn thành;

- Kết chuyển chi phí phát sinh sau khi ghi nhận ban đầu tài sản cố định, bất động sản đầu tư vào các tài khoản có liên quan.

Số dư bên Nợ:

- Chi phí dự án đầu tư xây dựng và sửa chữa lớn tài sản cố định dỡ dang;

- Giá trị công trình xây dựng và sửa chữa lớn tài sản cố định đã hoàn thành nhưng chưa bàn giao đưa vào sử dụng hoặc quyết toán chưa được duyệt;

- Giá trị bất động sản đầu tư đang đầu tư xây dựng dỡ dang.

III. Phương pháp hạch toán tài khoản 241 và các nghiệp vụ liên quan:

1. Kế toán chi phí đầu tư xây dựng cơ bản theo phương thức giao thầu:

1. Kế toán quá trình đầu tư xây dựng cơ bản:

1. NHẬN KHỐI LƯỢNG XDCB, KHỐI LƯỢNG SỬA CHỮA LỚN TSCĐ HOÀN THÀNH:

Khi bên nhận thầu bàn giao khối lượng công việc hoàn thành và dùng vào hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ chịu thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, căn cứ vào hợp đồng giao thầu và biên bản nghiệm thu khối lượng công việc hoàn thành, hoá đơn bán hàng, hạch toán như sau:

Nợ tài khoản 241 – Xây dựng cơ bản dỡ dang (Tài khoản con 2412 hoặc 2413).

Nợ tài khoản 133 – Thuế GTGT được khấu trừ (Tài khoản con 1332) (nếu có).

Có tài khoản 331 – Phải trả cho người bán.

2. KHI MUA THIẾT BỊ ĐẦU TƯ XDCB:

Nếu tài sản cố định hình thành để dùng vào sản xuất, kinh doanh hàng hoá, dịch vụ chịu thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ, căn cứ vào hoá đơn, phiếu nhập kho, hạch toán như sau:

Nợ tài khoản 152 – Nguyên liệu, vật liệu (Giá mua chưa có thuế GTGT).

Nợ tài khoản 133 – Thuế GTGT được khấu trừ (Tài khoản con 1332).

Có tài khoản 331 – Phải trả cho người bán (Tổng giá trị thanh toán).

Trường hợp chuyển thẳng thiết bị không cần lắp đến địa điểm thi công và giao cho bên nhận thầu, hạch toán như sau:

Nợ tài khoản 241 – Xây dựng cơ bản dỡ dang.

Nợ tài khoản 133 – Thuế GTGT được khấu trừ (Tài khoản con 1332).

Có tài khoản 331 – Phải trả cho người bán.

Có tài khoản 151 – Hàng mua đang đi trên đường.

3. TRẢ TIỀN CHO NGƯỜI NHẬN THẦU, NGƯỜI CUNG CẤP VẬT TƯ, HÀNG HOÁ, DỊCH VỤ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐẦU TƯ XDCB:

Hạch toán như sau:

Nợ tài khoản 331 – Phải trả cho người bán.

Có các tài khoản 111, 112,...

4. XUẤT THIẾT BỊ ĐẦU TƯ XDCB GIAO CHO BÊN NHẬN THẦU:

1. a) Đối với thiết bị không cần lắp đặt, hạch toán như sau:

Nợ tài khoản 241 – Xây dựng cơ bản dỡ dang.

Có tài khoản 152 – Nguyên liệu, vật liệu (Chi tiết thiết bị trong kho).

1. b) Đối với thiết bị cần lắp đặt:

- Khi xuất thiết bị giao cho bên nhận thầu, hạch toán như sau:

Nợ tài khoản 152 – Nguyên liệu, vật liệu (Chi tiết thiết bị đưa đi lắp).

Có tài khoản 152 – Nguyên liệu, vật liệu (Chi tiết thiết bị trong kho).

- Khi có khối lượng lắp đặt hoàn thành của bên B bàn giao, được nghiệm thu và chấp nhận thanh toán, thì giá trị thiết bị đưa đi lắp mới được tính vào chi phí đầu tư XDCB, hạch toán như sau:

Nợ tài khoản 241 – Xây dựng cơ bản dỡ dang (Tài khoản con 2412).

Có tài khoản 152 – Nguyên liệu, vật liệu (Chi tiết thiết đưa đi lắp).

5. KHI PHÁT SINH CHI PHÍ KHÁC:

Hạch toán như sau:

Nợ tài khoản 241 – Xây dựng cơ bản dỡ dang (Tài kho