Các vụ án tranh chấp lối đi chung

Tranh chấp liên quan đến đất đai là một trong những loại tranh chấp phức tạp thường xuyên xảy ra nhất hiện nay. Trong đó, phải kể đến tranh chấp về lối đi chung và bất động sản liền kề, do việc tổ chức xây dựng nhà ở tại Việt Nam còn tồn tại theo hình thức san sát nhau, đặc biệt ở đô thị và các thành phố lớn nên hay xảy ra mâu thuẫn. Vậy trên thực tế, quá trình giải quyết những tranh chấp này như thế nào? Tòa án Việt Nam đã nhận định và giải quyết ra sao? Hãy cùng tìm hiểu qua bài tổng hợp 6 bản án hay về loại tranh chấp này dưới đây.

1. Bản án số 23/2017/DS-ST ngày 12/07/2017 Về việc Tranh chấp lối đi chung

Gia đình bà Trần Kim L và các con có các thửa đất nằm liền kề và tiếp giáp phía sau một phần thửa đất của ông Nguyễn Văn D nhưng không có lối đi ra lộ. Ông D vẫn để bà L và các con bà L đi nhờ qua đất của ông. Do phần đất của ông còn một đoạn giáp thửa của anh Huỳnh Văn K nên không đồng ý với yêu cầu lấy một phần làm lối đi chung. Căn cứ BLTTDS 2015 Tòa đã không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và ghi nhận sự tự nguyện của bị đơn. Do việc phân chia quyền sử dụng đất cho người dân vẫn còn nhiều bất cập có thể dẫn tới tranh chấp. Việc yêu cầu công nhận và mở lối đi chung trên phần đất của người khác chủ yếu sẽ dựa trên sự tự nguyện của chủ sở hữu.

2. Bản án số 30/2019/DS-PT ngày 20/03/2019 về việc Tranh chấp lối đi chung

Xuất phát từ việc vợ chồng ông T, bà S cản trở không cho các hộ nhà ông B và nhà ông N đi ngõ chung nên ông Ngô Đ Th có đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án xác định con đường đi mà các bên đang tranh chấp là lối đi chung của các hộ gia đình. Kết quả giải quyết của Tòa phúc thẩm là hủy bản án sơ thẩm và chuyển vụ án về tòa án nhân dân cấp huyện. Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn chưa làm rõ được các chứng cứ, chưa xác minh được rõ các vấn đề liên quan gây nhầm lẫn, tổn hại đến quyền và nghĩa vụ cho các bên đương sự trong vụ án dẫn đến việc khiếu kiện nhiều lần.

3. Bản án số 34/2018/DS-PT ngày 04/09/2018 Về việc tranh chấp lối đi chung và di dời tài sản trên đất

Ông N và ông C tranh chấp đất lối đi chung đã hình thành từ lâu và các hộ gia đình tự nguyện đi chung không có thỏa thuận về việc góp đất làm đường. Khi Nhà nước hỗ trợ xi măng đổ bê tông con đường thì xảy ra tranh chấp và cả hai bên đều chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với khu vực đất có tranh chấp. Tòa phúc thẩm đã hủy bản án sơ thẩm và chuyển vụ án về Tòa án nhân dân cấp huyện giải quyết do Tòa sơ thẩm chưa làm rõ được quyền và nghĩa vụ của các bên đương sự. Việc cố ý xây dựng và cản trở đường đi của hàng xóm do sử dụng bất hợp pháp đất dân sinh cũng là tình trạng khá phổ biến ở nước ta. Mặt khác, việc xét xử của Tòa án cấp sơ thẩm cũng còn nhiều thiếu sót gây khó khăn cho công tác thi hành án, không thi hành được bản án. Cấp phúc thẩm không thể khắc phục được vì ảnh hưởng đến quyền kháng cáo của các đương sự, vi phạm nguyên tắc hai cấp xét xử.

4. Bản án số 50/2018/DS-PT ngày 14/03/2018 Về việc Tranh chấp lối đi chung, yêu cầu trả lại lối đi chung

Tranh chấp xảy ra khi bà Nguyễn Thị B có 1 thửa đất, chỉ có một lối đi chung nằm giữa thửa đất của ông H và bà Trần Thị P, đây là lối đi duy nhất ra đường, mà không tranh chấp. Bà P tự ý xây tường rào bằng đá hộc chặn đường đi vào đất của gia đình bà B. Căn cứ nội dung án sơ thẩm và BLTTDS 2015 Tòa phúc thẩm đã chấp nhận đơn khởi kiện của nguyên đơn. Qua đây thấy rằng việc cung cấp đầy đủ thông tin về đất khi chuyển giao rất quan trọng và không được bỏ qua, khẳng định vai trò của việc xác định rõ phần đất thuộc quyền sở hữu khi nhận chuyển nhượng.

5. Bản án số 11/2018/DS-ST ngày 26/11/2018 Về việc Tranh chấp ngõ đi chung

Xuất phát từ việc vợ chồng chị D nhận chuyển nhượng sử dụng quyền sử dụng đất từ mẹ là bà B2. Lối đi chung duy nhất của gia đình chị và gia đình ông Nguyễn Văn B và bà Nguyễn Thị M mặc nhiên được công nhận và không có tranh chấp gì. Khi nhà nước kê khai diện tích đất giải phóng mặt bằng thì ông B, bà M nhận ngõ này là ngõ đi riêng của gia đình ông bà, sau đó ông B, bà M dựng cột bê tông và cổng sắt rào chặt ngõ đi không cho gia đình chị đi lại. Căn cứ vào nội dung vụ án và BLTTDS 2015, Tòa chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị D.

6. Bản án số 28/2019/DS-PT ngày 15/05/2019 Về việc Tranh chấp ngõ đi chung.

Nguồn gốc ngõ đi đang tranh chấp là do ông M cắt một phần đất để làm ngõ và được hình thành và sử dụng đến nay. Ông Nguyễn Đình Dung (em ông M) nhận chuyển phần đất do thừa kế, ông chết không để lại di chúc nên phần đất này do anh Đặng Quang T và anh Vũ Ngọc S quản lý. Ông M và chị G, chị H đã xây dựng tường bao, trụ cổng làm ảnh hưởng đến ngõ đi nên đã xảy ra tranh chấp. Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Tòa phúc thẩm đã quyết định sửa bản án sơ thẩm. Qua đây thấy rằng việc thừa kế quyền sử dụng đất còn những bất cập. Việc thừa kế này sẽ ảnh hưởng đến các trình tự thủ tục khi nhận quyền sử dụng đất. Việc xây dựng tường bao, trụ cổng, cánh cổng lấn chiếm ngõ đi chung nên cần buộc những người này phải tháo dỡ để trả lại hiện trạng ngõ đi chung.