Thủ tục rút gọn trong tố tụng hành chính 2015

Thủ tục rút gọn nhằm rút ngắn quá trình giải quyết vụ án. Trong bài viết sau đây, ACC sẽ giới thiệu về thủ tục rút gọn trong tố tụng hành chính (TTHC).

1. Thủ tục rút gọn là gì?

Tại Điều 245 Luật tố tụng hành chính năm 2015 quy định “Thủ tục rút gọn trong tố tụng hành chính là thủ tục giải quyết vụ án hành chính khi có các điều kiện theo quy định của Luật này nhằm rút ngắn thời gian và thủ tục so với thủ tục giải quyết vụ án hành chính thông thường nhưng vẫn bảo đảm giải quyết vụ án đúng pháp luật”.

Thủ tục rút gọn trong tố tụng hành chính 2015

2. Phạm vi áp dụng thủ tục rút gọn trong TTHC

Tòa án áp dụng thủ tục rút gọn để giải quyết vụ án khi có đủ 3 điều kiện sau:

- Vụ án có tình tiết đơn giản, tài liệu, chứng cứ đầy đủ, rõ ràng, bảo đảm đủ căn cứ giải quyết vụ án và Tòa án không phải thu thập tài liệu, chứng cứ;

- Các đương sự đều có địa chỉ nơi cư trú, trụ sở rõ ràng;

- Không có đương sự cư trú ở nước ngoài, trừ trường hợp đương sự ở nước ngoài có thỏa thuận với đương sự ở Việt Nam đề nghị Tòa án giải quyết theo thủ tục rút gọn.

Như vậy, để rút ngắn thời hạn giải quyết vụ án hành chính, sau khi thụ lý vụ án, Tòa án cần đánh giá các vấn đề liên quan như: nội dung yêu cầu khởi kiện, các tài liệu chứng cứ mà đương sự cung cấp đã đầy đủ và bảo đảm cho việc giải quyết vụ án chưa, có cần thiết phải yêu cầu đương sự cung cấp bổ sung không; xác định các đương sự trong vụ án và địa chỉ cư trú hoặc trụ sở của đương sự... Qua đánh giá nếu thấy vụ án có đủ điều kiện giải quyết theo thủ tục rút gọn thì trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày thụ lý, Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án ra quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn và mở phiên tòa xét xử trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ra quyết định. Tòa án gửi quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn cùng hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát cùng cấp ngay sau khi ra quyết định. Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Viện kiểm sát phải nghiên cứu và trả lại hồ sơ cho Tòa án để mở phiên tòa.

Trường hợp không đồng ý với quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn, đương sự có quyền khiếu nại, Viện kiểm sát có quyền kiến nghị trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn. Tòa án phải xem xét quyết định giữ nguyên hoặc hủy bỏ quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được khiếu nại, kiến nghị.

Trong quá trình giải quyết vụ án theo thủ tục rút gọn (kể cả sau khi đã ra quyết định đưa vụ án ra giải quyết theo thủ tục rút gọn), Tòa án ra quyết định chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

- Phát sinh các tình tiết mới mà các đương sự không thống nhất và cần phải xác minh, thu thập thêm tài liệu, chứng cứ hoặc cần phải tiến hành giám định;

- Cần phải định giá về tài sản nếu các đương sự không thống nhất về giá;

- Cần phải áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời;

- Phát sinh người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;

- Phát sinh yêu cầu độc lập;

- Phát sinh đương sự cư trú ở nước ngoài cần phải thực hiện ủy thác tư pháp, trừ trường hợp đương sự ở nước ngoài thỏa thuận với đương sự ở Việt Nam đề nghị Tòa án giải quyết theo thủ tục rút gọn.

Khi Tòa án chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường, thời hạn giải quyết vụ án được tính lại kể từ ngày ra quyết định chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường.

3. Trình tự áp dụng thủ tục rút gọn trong TTHC

- Ở cấp sơ thẩm: Theo quy định tại Điều 249 Luật tố tụng hành chính năm 2015, việc xét xử sơ thẩm vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn do 01 Thẩm phán thực hiện. Trình tự, thủ tục xét xử sơ thẩm vẫn phải được tiến hành đầy đủ các thủ tục như xét xử các vụ án hành chính thông thường. Nếu đương sự không thống nhất được với nhau về việc giải quyết vụ án thì Thẩm phán tiến hành xét xử. Trình tự, thủ tục xét xử được tiến hành đầy đủ các bước như vụ án thông thường. Nếu tại phiên tòa phát sinh tình tiết mới làm cho vụ án không đủ điều kiện giải quyết theo thủ tục rút gọn, Thẩm phán xem xét, quyết định chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường. Thời hạn chuẩn bị xét xử được tính lại như vụ án được giải quyết theo thủ tục thông thường.

    - Ở cấp phúc thẩm: Đối với vụ án đã được giải quyết theo thủ tục rút gọn ở cấp sơ thẩm, nếu có kháng cáo, kháng nghị thì Tòa án cấp phúc thẩm tiếp tục thụ lý, giải quyết theo thủ tục rút gọn. Theo đó, trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày thụ lý vụ án, tùy từng trường hợp, Tòa án cấp phúc thẩm ra một trong các quyết định: Tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm; đình chỉ xét xử phúc thẩm hoặc đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm và gửi quyết định đưa vụ án ra xét xử cùng hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát cùng cấp để nghiên cứu tham gia phiên tòa. Trong thời hạn 5 ngày làm việc, kể từ ngày nhận được hồ sơ vụ án, Viện kiểm sát trả lại hồ sơ cho Tòa án để mở phiên tòa.

Việc xét xử phúc thẩm vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn do 01 Thẩm phán thực hiện. Trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày có quyết định đưa vụ án ra xét xử, Thẩm phán phải mở phiên tòa. Phiên tòa phải có mặt đầy đủ các đương sự, Kiểm sát viên. Tuy nhiên, nếu Kiểm sát viên vắng mặt thì Tòa án vẫn xét xử, trừ vụ án có kháng nghị của Viện kiểm sát. Đối với các đương sự, nếu họ được triệu tập hợp lệ mà vắng mặt không có lý do chính đáng hoặc có đơn xin xét xử vắng mặt thì Tòa án vẫn tiến hành phiên tòa.

Trình tự, thủ tục phúc thẩm vụ án hành chính theo thủ tục rút gọn được thực hiện như sau: Thẩm phán trình bày tóm tắt nội dung bản án, quyết định sơ thẩm bị kháng cáo, kháng nghị, nội dung của kháng cáo, kháng nghị và tài liệu, chứng cứ kèm theo (nếu có); người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự trình bày, đương sự bổ sung ý kiến về kháng cáo, kháng nghị, tranh luận, đối đáp, đề xuất quan điểm của mình về việc giải quyết vụ án; Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án. Thẩm phán ra một trong các quyết định giải quyết sau đây:

- Giữ nguyên bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm;

- Sửa bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm;

- Hủy bản án, quyết định của Tòa án cấp sơ thẩm và chuyển hồ sơ cho Tòa án giải quyết lại theo thủ tục rút gọn hoặc theo thủ tục thông thường nếu không còn đủ các điều kiện giải quyết theo thủ tục rút gọn;

- Hủy bản án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án;

- Đình chỉ xét xử phúc thẩm và giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm, Tòa án chuyển vụ án sang giải quyết theo thủ tục thông thường nếu vụ án không còn đủ điều kiện giải quyết theo thủ tục rút gọn. Thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm được tính lại kể từ ngày có quyết định. Trường hợp Tòa án quyết định tạm đình chỉ xét xử phúc thẩm thì thời hạn chuẩn bị xét xử phúc thẩm được tính lại kể từ ngày quyết định hủy bỏ quyết định tạm đình chỉ vụ án của Tòa án có hiệu lực pháp luật.

Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ Công ty Luật ACC để được giải đáp.