Mục đích, ý nghĩa của việc giải quyết tranh chấp đất đai

Ngày nay các vấn đề liên quan đến đất đai không còn chỉ đơn thuần được điều chỉnh bởi luật đất đai, mà còn liên qua đến quan hệ kinh tế, thương mại. Đất đai trở thành một chủ thể vô cùng đặc biết, cũng chính vì lý do đó mà các tranh chấp liên quan đến đất đai cũng phức tạp và thương xuyên xảy mâu thuẫn cần giải quyết. Để hiểu rõ hơn về vấn đề Mục Đích, Ý Nghĩa Của Việc Giải Quyết Tranh Chấp Đất Đai hãy theo dõi bài viết dưới đây của chúng tôi nhé!

1.Thế nào là giải quyết tranh chấp đất đai?

Căn cứ vào khoản 24 điều 3 luật đất đai: Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền, nghĩa vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai.

Vậy tranh chấp đất đai là sự xung đột về quyền sử dụng đất, lợi ích, nghĩa vụ,... được quy định trong luật đất đai.

Giải quyết tranh chấp đất đai là việc giải quyết những xung đột trong quá trình sử dụng đất theo quy định của pháp luật. 

2.Đặc điểm của giải quyết tranh chấp đất đai

• Đất đai vốn dĩ là một chủ thể đặc biệt, ngày nay việc sử dụng đất không còn thuần túy là lĩnh vực dân sự mà cùng với sự phát triển của xã hội, đất đai còn liên quan đến vấn đề kinh tế, giao dịch thương mại. Cho nên giải quyết tranh chấp trong lĩnh vực đất đai vô cùng phức tạp và khó khăn
• Bản chất đất đai nước ta thuộc sở hữu toàn dân do nhà nước thống nhất quản lý. Người dân là người có quyền sử dụng đất. Chính vì lẽ đó mà tranh chấp đất đai còn liên quan đến chính trị, pháp luật và nhà nước, đây là vấn đề tuy phổ biến nhưng lại có tính nhạy cảm nhất định không chỉ liên quan đến lợi ích cá nhân mà còn liên quan đến cơ quan nhà nước.
• Xét về trên mục đích sử dụng đất, việc giải quyết những tranh chấp phát sinh trong tranh chấp đất đai vô cùng rộng do những mâu thuẫn xảy ra trên nhiều phương diện sử dụng đất khác nhau. Vì lẽ đó mà thủ tục giải quyết cũng như quá trình giải quyết tranh chấp đất đai cần nhanh chóng, chính xác nhằm đảm bảo quyền và lợi ích chính đáng của người tham gia tranh chấp.

3.Các dạng thường gặp trong giải quyết tranh chấp đất đai

Tranh chấp về quyền sử dụng đất

• Tranh chấp giữa những người sử dụng đất với nhau về ranh giới giữa những vùng đất được phép sử dụng và quản lý. Loại tranh chấp này thường do một bên tự ý thay đổi hoặc do hai bên không xác định được với nhau;
• Tranh chấp về QSDĐ, tài sản gắn liền với đất trong quan hệ thừa kế; quan hệ li hôn giữa vợ và chồng;
•  Đòi lại đất, tài sản gắn liền với đất của người thân trong những giai đoạn trước đây mà qua các cuộc điều chỉnh ruộng đất đã được chia cấp cho người khác;
•  Tranh chấp giữa đồng bào dân tộc địa phương với đồng bào đi xây dựng vùng kinh tế mới; giữa đồng bào địa phương với các nông trường, lâm trường và các tổ chức sử dụng đất khác.

Tranh chấp về quyền và nghĩa vụ phát sinh trong quá trình sử dụng đất

• Việc một bên vi phạm, làm cản trở tới việc thực hiện quyền của phía bên kia hoặc một bên không làm đúng nghĩa vụ của mình cũng làm phát sinh tranh chấp. Thông thường có các loại tranh chấp sau:
• Tranh chấp trong quá trình thực hiện hợp đồng về chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại QSDĐ, thế chấp, bảo lãnh, góp vốn bằng giá trị quyền SDĐ;
• Tranh chấp về việc bồi thường giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng bào mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng.

Tranh chấp về mục đích sử dụng đất

• Đây là dạng tranh chấp ít gặp hơn, những tranh chấp này liên quan đến việc xác định mục đích sử dụng đất là gì?Thông thường những tranh chấp này có cơ sở để giải quyết vì trong quá trình phân bổ đất đai cho các chủ thể sử dụng, Nhà nước đã xác định mục đích sử dụng đất thông qua quy hoạch sử dụng đất. Tranh chấp chủ yếu do người sử dụng đất sử dụng sai mục đích so với khi được Nhà nước giao đất, cho thuê đất.Đặc biệt là tranh chấp trong nhóm đất nông nghiệp, giữa đất trồng lúa với đất nuôi tôm, giữa đất trồng cà phê với trồng cây cao su; giữa đất hương hỏa với đất thổ cư…trong quá trình phân bổ và quy hoạch sử dụng đất.

4.Thủ tục giải quyết tranh chấp đất đai

Cũng giống như các xung đột dân sự khác, khi xảy ra tranh chấp đất đai sẽ tiến hành theo thủ tục trình tự của bộ luật tố tụng dân sự. Bao gồm  các bước sau: 

Bước 1: Hòa giải trong tranh chấp đất đai

Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải ở cơ sở.

• Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không hòa giải được thì gửi đơn đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải.
• Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức việc hòa giải tranh chấp đất đai tại địa phương mình; trong quá trình tổ chức thực hiện phải phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cấp xã và các tổ chức thành viên của Mặt trận, các tổ chức xã hội khác. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai tại Ủy ban nhân cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 45 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai.
• Việc hòa giải phải được lập thành biên bản có chữ ký của các bên và có xác nhận hòa giải thành hoặc hòa giải không thành của Ủy ban nhân dân cấp xã. Biên bản hòa giải được gửi đến các bên tranh chấp, lưu tại Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có đất tranh chấp.
• Đối với trường hợp hòa giải thành mà có thay đổi hiện trạng về ranh giới, người sử dụng đất thì Ủy ban nhân dân cấp xã gửi biên bản hòa giải đến Phòng Tài nguyên và Môi trường đối với trường hợp tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau; gửi đến Sở Tài nguyên và Môi trường đối với các trường hợp khác.
• Phòng Tài nguyên và Môi trường, Sở Tài nguyên và Môi trường trình Ủy ban nhân dân cùng cấp quyết định công nhận việc thay đổi ranh giới thửa đất và cấp mới Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất.

Bước 2: Tiến hành khởi kiện, giải quyết tranh chấp tại cơ quan có thẩm quyền

Tranh chấp đất đai đã được hòa giải tại Ủy ban nhân dân cấp xã mà không thành thì được giải quyết như sau:

• Tranh chấp đất đai mà đương sự có Giấy chứng nhận hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án nhân dân giải quyết;

Tranh chấp đất đai mà đương sự không có Giấy chứng nhận hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 100 của Luật này thì đương sự chỉ được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định sau đây:

•  Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều này;
• Khởi kiện tại Tòa án nhân dân có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự;

Trường hợp đương sự lựa chọn giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền thì việc giải quyết tranh chấp đất đai được thực hiện như sau:

• Trường hợp tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện giải quyết; nếu không đồng ý với quyết định giải quyết thì có quyền khiếu nại đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính;
• Trường hợp tranh chấp mà một bên tranh chấp là tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giải quyết; nếu không đồng ý với quyết định giải quyết thì có quyền khiếu nại đến Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc khởi kiện tại Tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật về tố tụng hành chính;
• Người có thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai tại khoản 3 Điều này phải ra quyết định giải quyết tranh chấp. Quyết định giải quyết tranh chấp có hiệu lực thi hành phải được các bên tranh chấp nghiêm chỉnh chấp hành. Trường hợp các bên không chấp hành sẽ bị cưỡng chế thi hành.

Giải quyết mâu thuẫn trong tranh chấp đất đai có vai trò cực kì to lớn trong đời sống xã hội. Góp phần tháo gỡ và bảo vệ người bị xâm phạm quyền và lợi ích chính đáng, góp phần ngăn chặn hành vi xâm phạm trái pháp luật. Ngoài ra còn hòa giải giữa các bên để tiến tới lợi ích chung nhất.

Trên đây là các thông tin ACC cung cấp đến quý bạn đọc về mục đích, ý nghĩa của việc giải quyết tranh chấp đất đai (2021).  Trên thực tế thực hiện có thể phát sinh các vướng mắc bất cập, nếu bạn có thắc mắc gì về mục đích, ý nghĩa của việc giải quyết tranh chấp đất đai (2021). hay những vấn đề khác quý khách hàng có thể liên hệ với chúng tôi. Công ty Luật ACC luôn sẵn sàng hỗ trợ quý khách hàng! Hãy liên hệ với chúng tôi:

• Zalo: 084 696 7979
• Gmail: [email protected]
• Website: accgroup.vn