Thế nào là y án tử hình? Y án tử hình có vẻ là thuật ngữ còn quá mới lạ đối với chúng ta. Những quy định của pháp luật hiện hành về y án tử hình? Hãy cùng theo dõi bài viết mà ACC chia sẻ dưới đây về y án tử hình để trả lời cho hai câu hỏi vừa nêu trên về vấn đề này.
y án tử hình là gì
1. Khái niệm án tử hình
Khoản 1 Điều 40 BLHS 2015 quy định:
Tử hình là hình phạt đặc biệt chỉ áp dụng đối với người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng thuộc một trong nhóm các tội xâm phạm an ninh quốc gia, xâm phạm tính mạng con người, các tội phạm về ma túy, tham nhũng và một số tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác do Bộ luật này quy định.
Theo quy định tại khoản 5 Điều 3 Luật THAHS 2019 thì thi hành án tử hình là việc cơ quan, người có thẩm quyền theo quy định của Luật này tước bỏ tính mạng của người bị kết án tử hình.
Như vậy, hoãn thi hành án tử hình là việc Hội đồng thi hành án tử hình quyết định hoãn thi hành khi thuộc các trường hợp phải hoãn.
2. Y án là gì?
Quyết định của tòa án cấp trên bác bỏ kháng cáo hoặc kháng nghị và giữ nguyên bản án hoặc quyết định của tòa án cấp dưới. Tòa án cấp trên ra quyết định đó trên cơ sở xác định bản án hoặc quyết định của tòa án cấp dưới là hợp pháp và có căn cứ. Các Điều 220, 254, 268 - Bộ luật tố tụng hình sự quy định: tòa án cấp phúc thẩm, giám đốc thẩm có quyền quyết định bác bỏ kháng cáo, kháng nghị và giữ nguyên bản án hoặc quyết định có hiệu lực pháp luật. Có trường hợp tòa án cấp trên chỉ giữ nguyên một phần phán quyết của tòa án cấp dưới, còn các phần khác có thể bị sửa.
3. Thủ tục xem xét bản án tử hình trước khi thi hành
Tử hình là hình phạt đặc biệt chỉ áp dụng đối với người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng thuộc một trong nhóm các tội xâm phạm an ninh quốc gia, xâm phạm tính mạng con người, các tội phạm về ma tuý, tham nhũng và một số tội phạm đặc biệt nghiêm trọng khác tại điều 367 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015), sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định. Thi hành hình phạt tử hình là tước bỏ tính mạng đối với người không còn khả năng giáo dục, cải tạo để đưa họ trở lại cuộc sống xã hội. Nếu đã thi hành hình phạt tử hình mới phát hiện bản án tử hình không có căn cứ, không hợp pháp hoặc bản án tử hình có căn cứ, hợp pháp nhưng có thể ân giảm cho người bị kết án thì việc đã tước bỏ tính mạng của họ là hậu quả không thể khắc phục. Chính vì lẽ đó, việc thi hành án tử hình phải tuân theo những thủ tục nghiêm ngặt nhằm tránh những sai lầm có thể đưa lại những hậu quả không khắc phục được.
- Thủ tục xem xét bản án tử hình trước khi thi hành của Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao:
Sau khi bản án tử hình có hiệu lực pháp luật, hồ sơ vụ án phải được gửi ngay cho Chánh án Toà án nhân dân tối cao và bản án phải được gửi ngay cho Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Sau khi đã xem xét hồ sơ vụ án để quyết định kháng nghị hoặc quyết định không kháng nghị giám đốc thẩm hoặc tái thẩm, Toà án nhân dân tối cao phải chuyển hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Trong thời hạn 01 tháng kể từ ngày nhận được hồ sơ vụ án, Viện kiểm sát nhân dân tôi cao phải trả lại hồ sơ vụ án cho Toà án nhân dân tối cao. Trong thời hạn 02 tháng kể từ ngày nhận được hồ sơ vụ án, Chánh án Toà án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao phải quyết định kháng nghị hoặc quyết định không kháng nghị giám đốc thẩm hoặc tái thẩm.
4. Thủ tục đưa ra thi hành án tử hình
+ Quyết định thi hành án tử hình, thành lập hội đồng thi hành án tử hình (Điều 54, Điều 55 Luật thi hành án hình sự năm 2010)
Khi đủ điều kiện thi hành án tử hình, chánh án toà án đã xét xử sơ thẩm ra quyết định thi hành án tử hình. Trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày ra quyết định thi hành án, toà án đã ra quyết định thi hành án phải gửi quyết định cho viện kiểm sát, cơ quan thi hành án hình sự cùng cấp, trại tạm giam nơi người chấp hành án đang bị giam giữ, sở tư pháp nơi toà án đã ra quyết định thi hành án có trụ sở.
Ngay khi có quyết định thi hành án tử hình, chánh án toà án đã ra quyết định thi hành án có văn bản yêu cầu viện trưởng viện kiểm sát cùng cấp, thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự công an cấp tỉnh hoặc thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu cử đại diện tham gia hội đồng thi hành án tử hình. Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày ra quyết định thi hành án, chánh án toà án đã ra quyết định thi hành án phải ra quyết định thành lập hội đông thi hành án tử hình do chánh án hoặc phó chánh án toà án đã ra quyết định thi hành án làm chủ tịch hội đồng.
+ Báo cáo Chánh án Toà án nhân dân tối cao xem xét chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân (Điều 367 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015)
Khi đủ điều kiện thi hành bản án tử hình, chánh án toà án đã xét xử sơ thẩm phải ra quyết định thi hành án. Tuy nhiên, thực hiện nguyên tắc nhân đạo và khoan hồng, chánh án toà án đã xét xử sơ thẩm không ra quyết định thi hành án tử hình nếu có căn cứ người bị kết án thuộc một trong các trường hợp: phụ nữ có thai hoặc phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi; người đủ 75 tuổi trở lên; người bị kết án tử hình về tội tham ô tài sản, tội nhận hối lộ mà sau khi kết án đã chủ động nộp lại ít nhất ba phần tư tài sản tham ô, nhận hôi lộ và hợp tác tích cực với cơ quan chức năng frong việc phát hiện, điều tra, xử lí tội phạm hoặc lập công lớn.
Khi xuất hiện một trong các trường hợp nói trên, chánh án toà án đã xét xử sơ thẩm báo cáo Chánh án Toà án nhân dân tối cao để xem xét chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân cho người bị kết án.
Ngoài ra, hội đồng thi hành án tử hình quyết định hoãn thi hành án tử hình trong trường hợp có lí do bất khả kháng; ngay trước khi thi hành án, người chấp hành án khai báo những tình tiết mới về tội phạm. Trong trường hợp này, khi lí do hoãn thi hành án tử hình không còn, chánh án toà án ra quyết định thi hành án yêu cầu hội đồng thi hành án tiếp tục thực hiện việc thi hành án ( Điều 58 Luật thi hành án hình sự năm 2010).
Hy vọng bài viết trên đã cung cấp những thông tin chi tiết và cụ thể về y án tử hình là gì. Nếu có những thắc mắc hay câu hỏi cần được giải đáp liên quan đến y án tử hình hãy liên hệ Công ty Luật ACC để được tư vấn và hỗ trợ. Chúng tôi luôn đồng hành pháp lý cùng bạn.
Nội dung bài viết:
Bình luận