Trái phiếu Chính phủ là gì? Tính lãi suất trái phiếu Chính phủ

Hiện nay, trái phiếu Chính phủ đang là một hình thức đầu tư được nhiều nhà đầu tư quan tâm đến. Dựa trên những ưu điểm của loại hình trái phiếu này mà đã thu hút được nguồn vốn để thực hiện các công trình, dự án quan trọng của đất nước. Nhiều bạn đọc sẽ thắc mắc Trái phiếu Chính phủ là gì? Tính lãi suất trái phiếu Chính phủ, mời bạn tham khảo bài viết sau để biết thêm chi tiết:

Trái phiếu Chính phủ là gì? Tính lãi suất trái phiếu Chính phủ

1/ Trái phiếu Chính phủ là gì?

Trái phiếu Chính phủ hay trái phiếu Nhà nước trong tiếng Anh gọi là: Government bonds.

Theo Nghị định 01/2011/NĐ-CP thì trái phiếu Chính phủ được hiểu như sau:

- Trái phiếu Chính phủ là là một loại trái phiếu do cơ quan nhà nước ban hành- Bộ Tài chính để thực hiện huy động vốn vào ngân sách nhà nước hoặc vào các dự án, chương trình của Chính phủ thực hiện.

- Theo quy định của pháp luật thì đối tượng mua trái phiếu là cá nhân, tổ chức Việt Nam hoặc cá nhân, tổ chức nước ngoài.

Trái phiếu Chính phủ sẽ có các phương thức phát hành sau:

- Phát hành qua hình thức đấu thầu

- Phát hành trực tiếp cho ngân hàng nhà nước.

Trái phiếu là một loại giấy tờ chứng nhận nghĩa vụ nợ của người phát hành phải trả cho người sở hữu trái phiếu một khoản tiền cụ thể, trong một khoảng thời gian quy định và với một mức lãi suất xác định. Khoản tiền nói trên được gọi là mệnh giá trái phiếu.

Trái phiếu chính phủ do chính phủ hoặc những ngành đặc biệt như ngành giao thông, bưu điện, xi măng, điện được Chính phủ uỷ quyền phát hành. Những trái phiếu này được phát hành nhằm bù đắp sự thiếu hụt Ngân sách Nhà nước hoặc để xây dựng các công trình công cộng hoặc để giải quyết những khó khăn về tài chính.

Trái phiếu chính phủ là “giấy nhận nợ” của chính phủ. Nếu trái phiếu Chính phủ được phát hành trong nước thì đó là một bộ phận hình thành những khoản nợ trong nước. Nếu trái phiếu Chính phủ được phát hành tại nước ngoài thì hình thành một khoản nợ nước ngoài. Trái phiếu Chính phủ được bảo đảm chắc chắn bởi uy tín của chính phủ và tài sản quốc gia, trái phiếu chính phủ có khả năng cầm cố và chuyển nhượng. Các tổ chức nhân đạo, các tổ chức tôn giáo, các công ty phục vụ cho mục đích công cộng thường được ưu tiên mua trước và được miễn giảm lệ phí giao dịch. Hệ thống ngân hàng thương mại là người trợ giúp đắc lực của Nhà nước trong quá trình phát hành và thanh toán trái phiếu Chính phủ.

2/ Mua trái phiếu Chính phủ ở đâu?

Dù cả cá nhân và doanh nghiệp đều được mua trái phiếu chính phủ (TPCP), tuy nhiên tùy vào đợt phát hành mà nhà đầu tư nào sẽ được mua. Theo đó:

• Đối với trái phiếu Chính phủ phát hành lần đầu bằng hình thức đấu thầu: Chỉ có các ngân hàng thương mại và tổ chức tài chính mới được tham gia đấu thầu để mua. Tuy nhiên, nếu phát hành thông qua công ty bảo lãnh/đại lý hoặc phát hành bán lẻ thì các nhà đầu tư cá nhân và doanh nghiệp được tham gia mua.
• Trường hợp trái phiếu Chính phủ đã phát hành: Nhà đầu tư cá nhân muốn mua/bán TPCP thì phải mở tài khoản tại các công ty chứng khoán và xem các lệnh chào mua/chào bán trên Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (sàn HNX) để thực hiện giao dịch trái phiếu chính phủ. Bạn có thể xem cách giao dịch trái phiếu chính phủ trên HNX để nắm rõ các quy định giao dịch liên quan.

Ngoài ra, hiện nay một số ngân hàng thương mại có kinh doanh trái phiếu chính phủ như: Sacombank, Vietcombank, BIDV… nhà đầu tư có thể lựa chọn các đơn vị này để mua trái phiếu chính phủ.

Dù bạn lựa chọn mua TPCP ở đâu, để thu lời nhà đầu tư cũng cần xác định mua vào thời điểm mà giá trái phiếu Chính phủ được chào bán ở mức thấp và bán lại vào thời điểm giá cao.

3/ Cách tính lãi suất trái phiếu Chính phủ

Lãi suất huy động có xu hướng tăng qua các phiên đấu thầu trong tháng Bảy và có mức 2,58% và 2,83% đối với trái phiếu kỳ hạn 10 năm và 15 năm tại thời điểm cuối tháng. Như vậy, lãi suất huy động trái phiếu Chính phủ có mức tăng 0,05-0,10%/năm so với cuối tháng 6/2022.

Cách tính lãi suất của trái phiếu Chính phủ sẽ được quy định tại Thông tư 111/2018/TT-BTC của Bộ Tài Chính. Lãi suất trái phiếu Chính phủ được hiểu như sau: Đó là tỷ lệ phần trăm dựa giá trị mệnh giá trái phiếu mà chủ sở hữu được hưởng. Theo đó vào các kỳ trả lãi theo như điều kiện, điều khoản của trái phiếu mà chủ sở hữu đang năm giữ nhà phát hành phải thanh toán theo tỉ lệ lãi hàng năm đã được quy định.

Lãi xuất trái phiếu Chính phủ sẽ được thông báo khi trên trang điện tử của Sở Giao dịch chứng khoán. Và khi người sở hữu mua được trái phiếu Chính phủ thì lãi suất trái phiếu sẽ được ghi trên trái phiếu mà nhà đầu tư - nhà tạo lập thị trường sở hữu.

Dựa vào đó thì nhà tạo lập thị trường có thể tính số tiền lãi  nhận được từ một trái phiếu Chính phủ như sau:
- Đối với trái phiếu có kỳ hạn trả lãi đầu tiên có kỳ trả lãi đầu tiên ngắn hơn so với các kỳ trả lãi tiếp theo: Số tiền thanh toán lãi của 01 trái phiếu với kỳ trả lãi đầu tiên = (mệnh giá trái phiếu x Lãi suất doanh nghĩa trái phiếu (%/ năm) x số ngày thực tế giữa ngày thanh toán tiền mua trái phiếu và ngày thanh toán tiền lãi đầu tiên kể từ ngày thanh toán tiền mua trái phiếu) : ( số lần thanh toán lãi định kỳ trong một năm x Số ngày trong kỳ trả lãi thông thường theo giả định khi việc thanh toán xảy ra).

- Lãi nhận được của một trái phiếu đối với một trái phiếu trong các kỳ trả lãi tiếp theo:

Số tiền thanh toán lãi của một trái phiếu đối với các kỳ trả lãi tiếp theo  = ( Mệnh giá trái phiếu x lãi suất danh nghĩa trái phiếu) :  số lần thanh toán lãi định kỳ trong một năm.

Lưu ý trong các công thức tính toán này:

- Đối với số tiền thanh toán lãi của một trái phiếu sẽ được làm tròn đến đơn vị đồng

- Với lãi suất danh nghĩa trái phiếu: Đối với phát hành lần đầu lãi xuất danh nghĩa áp dụng đối với các nhà tạo lập trúng thầu cạnh tranh lãi suất và được làm tròn xuống dưới 1 chữ số thập phân. Đối với phát hành bổ sung lãi suất danh nghĩa của trái phiếu đang lưu hành và được phát hành bổ sung.

Trên đây là một số thông tin về Trái phiếu Chính phủ là gì? Tính lãi suất trái phiếu Chính phủ - Công ty Luật ACC, trong trường hợp bạn cần tìm hiểu thêm những thông tin về lĩnh vực đầu tư chứng khoán, mời bạn đọc thêm tham khảo và nếu có thêm những thắc mắc về bài viết này hay những vấn đề pháp lý khác về dịch vụ luật sư, tư vấn nhà đất, thành lập doanh nghiệp... hãy liên hệ với ACC theo thông tin bên dưới để nhận được sự hỗ trợ nhanh chóng và hiệu quả từ đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý có nhiều năm kinh nghiệm từ chúng tôi. ACC đồng hành pháp lý cùng bạn.