Đã từ lâu, việc những người thừa kế được hưởng thừa kế di sản từ những người đã khuất để lại là vấn đề rất quen thuộc trong cả pháp luật Việt Nam lẫn trên thực tế hiện nay. Trong đó, việc thừa kế thông thường sẽ được thực hiện theo các quy định pháp luật chung và pháp luật chuyên ngành nói riêng. Tuy nhiên, đối với thủ tục thừa kế bảo hiểm nhân thọ, việc thừa kế ngoài việc tuân theo pháp luật, còn cần phải xem xét đến cả nội dung của hợp đồng bảo hiểm nhân thọ đã được thỏa thuận như thế nào. Vì lẽ đó, nay hãy cùng ACC theo dõi bài viết dưới đây để được giải đáp một cách cụ thể, rõ ràng nhất.
1. Khái niệm về hợp đồng bảo hiểm và bảo hiểm nhân thọ
1.1 Khái niệm về hợp đồng bảo hiểm
Căn cứ theo Khoản 1 Điều 12 Luật Kinh doanh bảo hiểm 2000, Hợp đồng bảo hiểm là sự thoả thuận giữa bên mua bảo hiểm và doanh nghiệp bảo hiểm, theo đó bên mua bảo hiểm phải đóng phí bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm phải trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người được bảo hiểm khi xảy ra sự kiện bảo hiểm.
Theo quy định pháp luật, hợp đồng bảo hiểm sẽ bao gồm:
- Hợp đồng bảo hiểm con người;
- Hợp đồng bảo hiểm tài sản;
- Hợp đồng bảo hiểm trách nhiệm dân sự.
1.2 Khái niệm về bảo hiểm nhân thọ
Theo quy định tại luật hiện hành, bảo hiểm nhân thọ là loại nghiệp vụ bảo hiểm cho trường hợp người được bảo hiểm sống hoặc chết.
Hiện nay, bảo hiểm nhân thọ sẽ bao gồm các loại sau:
- Bảo hiểm trọn đời;
- Bảo hiểm sinh kỳ;
- Bảo hiểm tử kỳ;
- Bảo hiểm hỗn hợp;
- Bảo hiểm trả tiền định kỳ;
- Bảo hiểm liên kết đầu tư;
- Bảo hiểm hưu trí.
2. Xác định người được hưởng quyền thừa kế bảo hiểm nhân thọ
Theo pháp luật hiện hành, bảo hiểm nhân thọ của người đã khuất cũng được xem là một di sản thừa kế. Tuy nhiên, quyền hưởng thừa kế bảo hiểm nhân thọ trước nhất phải xem xét, phụ thuộc vào nội dung hợp đồng bảo hiểm sau đó mới xét tới di chúc và các hình thức thừa kế khác theo pháp luật
2.1 Xác nhận đối tượng thừa kế dựa trên nội dung hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
Khi xác định đối tượng thừa kế dựa trên nội dung hợp đồng, cần phải kiểm tra kỹ càng xem trong nội dung Hợp đồng bảo hiểm nhân thọ đã ký kết, người ký kết hợp đồng bảo hiểm ấy có lựa chọn người thụ hưởng là ai hay không. Nếu có điều khoản quy định cụ thể người thụ hưởng là ai thì khi người mua bảo hiểm nhân thọ mất, người thụ hưởng đó sẽ được nhận quyền thừa kế bảo hiểm nhân thọ
Trong trường hợp không có điều khoản quy định về người thụ hưởng, việc thừa kế bảo hiểm nhân thọsẽ được tiến hành theo di chúc (nếu có) hoặc theo quy định pháp luật
2.2 Xác nhận đối tượng thừa kế dựa theo di chúc hoặc theo pháp luật
Trong trường hợp không có điều khoản quy định về người thụ hưởng trong bảo hiểm nhân thọ nhưng khi mất đi, người mua bảo hiểm nhân thọ đã để lại di chúc có quy định rõ ràng người được thừa kế phần bảo hiểm nhân thọ của mình thì quyền thừa kế bảo hiểm nhân thọ sẽ được thuộc về người được chỉ định ấy
Ngoài ra, thủ tục thừa kế bảo hiểm nhân thọ sẽ được tiến hành theo pháp luật nếu thuộc vào các trường hợp sau:
- Không có di chúc;
- Di chúc không hợp pháp;
- Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
- Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
Trong đó, những người được quyền thừa kế bảo hiểm nhân thọ theo pháp luật sẽ được phân chia theo các hàng thừa kế bao gồm:
- Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người chết;
- Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại;
- Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà người chết là cụ nội, cụ ngoại.
3. Thủ tục thừa kế bảo hiểm nhân thọ
Khác với các trường hợp thừa kế di sản khác là việc người thừa kế sẽ được thừa kế lại di sản do người đã khuất để lại, đối với thủ tục thừa kế bảo hiểm nhân thọ, việc thừa kế sẽ được tiến hành thông qua hình thức yêu cầu thanh toán quyền lợi bảo hiểm tử vong. Theo đó, người thừa kế sẽ tiến hành các thủ tục sau:
Bước 1: Chuẩn bị đầy đủ các hồ sơ bao gồm:
- Bản sao có chứng thực Giấy chứng tử/ Trích lục Khai tử của người ký kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ do Chính quyền địa phương cung cấp
- Bản sao có chứng thực Hộ khẩu xóa tử của người ký kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ
- Bộ Hợp đồng Bảo hiểm nhân thọ gốc mà người ký kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ đã xác lập với công ty bảo hiểm
Ngoài ra, cần lưu ý:
Với trường hợp nếu người ký kết hợp đồng bảo hiểm tử vong do tai nạn, cần đi kèm các hồ sơ sau:
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực của Biên bản kết luận điều tra nguyên nhân tử vong do cơ quan chính quyền có thẩm quyền lập
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực của Biên bản khám nghiệm tử thi do cơ quan chính quyền có thẩm quyền lập
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực các chứng từ y tế liên quan đến quá trình điều trị sau khi bị Tai nạn do Bệnh viện cung cấp
Với trường hợp nếu người ký kết hợp đồng bảo hiểm vong do bệnh tật, cần chuẩn bị các hồ sơ sau:
- Bản chính hoặc bản sao có chứng thực của Tóm tắt Bệnh án/ Giấy ra viện/ Các chứng từ y tế cho tất cả lần khám và chữa bệnh ngoại trú/nội trú của người ký kết hợp đồng bảo hiểm do các Bệnh viện cung cấp
Bước 2: Người thừa kế sẽ tiến hành thủ tục yêu cầu thanh toán quyền lợi bảo hiểm tử vong đối với Công ty bảo hiểm mà người ký kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ đã xác lập.
Công ty bảo hiểm đã ký kết hợp đồng bảo hiểm nhân thọ sẽ có trách nhiệm giải quyết quyền lợi bảo hiểm tử vong cho người thừa kế trong thời gian ba mươi 30 ngày (hoặc mức thời gian tùy thuộc quy định của công ty bảo hiểm đã được quy định trong hợp đồng bảo hiểm) kể từ ngày nhận được tài liệu đầy đủ và hợp lệ theo yêu cầu.
Ngoài ra, nếu cần tìm hiểu rõ hơn những quy định của pháp luật về bảo hiểm nhân thọ, xin hãy tham khảo tại đây
Thừa kế bảo hiểm nhân thọ là một thủ tục vô cùng đặc biệt. Bởi lẽ, mặc dù tuy là thủ tục thừa kế di sản, nhưng bản chất thủ tục này lại là việc yêu cầu thanh toán quyền lợi bảo hiểm tử vong đối với Công ty bảo hiểm. Sau khi theo dõi đầy đủ nội dung bài viết, mong rằng quý độc giả đã nắm rõ được trình tự, thủ tục về thừa kế bảo hiểm nhân thọ
4. Câu hỏi thường gặp
Bảo hiểm nhân thọ có thừa kế được không?
Theo quy định của pháp luật dân sự hiện hành, Bảo hiểm nhân thọ của người chết cũng được xem là di sản thừa kế.
Có quyền từ chối di sản thừa kế là bảo hiểm người đã mất?
Bên cạnh quyền nhận di sản, người thừa kế cũng có quyền từ chối nhận di sản. Tại Điều 620 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định cụ thể:
“1. Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.
2. Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.
Người chết do tự tử có được bảo hiểm đền bù?
Theo khoản 1 điều 39 Luật Kinh doanh bảo hiểm, doanh nghiệp bảo hiểm không phải trả tiền bảo hiểm trong các trường hợp sau:
– Người được bảo hiểm chết do tự tử trong thời hạn hai năm, kể từ ngày nộp khoản phí bảo hiểm đầu tiên hoặc kể từ ngày hợp đồng bảo hiểm tiếp tục có hiệu lực.
Quy định về người thụ hưởng hợp đồng bảo hiểm?
Người thụ hưởng không nhất thiết phải là người thân của người được bảo hiểm, người mua bảo hiểm.
Nếu người thụ hưởng dưới 18 tuổi, thì người bảo hộ hợp pháp của người thụ hưởng sẽ là người nhận số tiền đền bù từ Hợp đồng bảo hiểm.
Bên mua bảo hiểm có thể thêm, loại trừ người thụ hưởng nhiều lần trong suốt thời hạn hợp đồng có hiệu lực.
Nếu người thụ hưởng phạm tội hình sự, số tiền đền bù sẽ chỉ chia cho những người thụ hưởng còn lại trong hợp đồng.
Người thụ hưởng cần có giấy chứng tử của người được bảo hiểm để chứng minh người được bảo hiểm đã chết.
Trong quá trình thực hiện các trình tự, thủ tục nếu gặp phải vướng mắc hay khó khăn gì, hãy liên hệ ACC theo thông tin sau để nhận được sự tư vấn cũng như sự hỗ trợ tốt nhất từ đội ngũ luật sư của chúng tôi:
- Tư vấn: 1900.3330
- Zalo: 084.696.7979
- Văn phòng: 028.77700888
- Mail: [email protected]
Công ty Luật ACC – Với hệ thống văn phòng luật chuyên nghiệp toàn quốc và đội ngũ luật sư giàu kinh nghiệm, nhiệt huyết, Công ty Luật ACC tự hào là đơn vị hàng đầu hỗ trợ mọi vấn đề liên quan đến pháp lý, tư vấn pháp luật, thủ tục giấy tờ cho khách hàng là cá nhân và doanh nghiệp
Nội dung bài viết:
Bình luận