Quy định về người làm chứng trong giao dịch dân sự

Trong cuộc sống hằng ngày, các giao dịch dân sự là loại giao dịch được diễn ra phổ biến nhất. Giao dịch dân sự là sự thỏa thuận của hai hoặc nhiều bên để xác lập giao dịch, hay một hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự. Theo đó, có một số giao dịch dân sự có sự xuất hiện của người làm chứng, vậy người làm chứng có vai trò gì trong giao dịch dân sự? Quy định về người làm chứng trong giao dịch dân sự được cụ thể như thế nào? Các bạn hãy cùng ACC tìm hiểu qua bài viết dưới đây nhé.

Quy định về người làm chứng trong giao dịch dân sự

1/ Giao dịch dân sự là gì?

Căn cứ theo quy định tại Điều 116 Bộ luật Dân sự 2015 (BLDS 2015), giao dịch dân sự được định nghĩa như sau:

“Giao dịch dân sự là hợp đồng hoặc hành vi pháp lý đơn phương làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự.”

Trong khái niệm trên, ta thấy xuất hiện hai khái niệm là hợp đồng và hành vi pháp lý đơn phương. Theo đó:

- Hợp đồng là sự thỏa thuận giữa các bên về việc xác lập, thay đổi hoặc chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự (Căn cứ vào Điều 385 BLDS 2015)

- Hành vi pháp lý đơn phương được hiểu là sự thể hiện ý chí của một bên làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền và nghĩa vụ dân sự. 

Ví dụ: lập di chúc, hứa thưởng,..

2/ Người làm chứng trong các giao dịch dân sự là hợp đồng

Căn cứ vào Khoản 2 Điều 47 Luật công chứng năm 2014 quy định: 

“Trường hợp người yêu cầu công chứng không đọc được, không nghe được, không ký, điểm chỉ được hoặc trong những trường hợp khác do pháp luật quy định thì việc công chứng phải có người làm chứng.

Người làm chứng phải là người từ đủ 18 tuổi trở lên, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và không có quyền, lợi ích hoặc nghĩa vụ liên quan đến việc công chứng.

Người làm chứng do người yêu cầu công chứng mời, nếu người yêu cầu công chứng không mời được thì công chứng viên chỉ định”.

Theo đó, người yêu cầu công chứng chỉ cần rơi vào một trong các trường hợp: Không đọc được hoặc không nghe được hoặc không ký và không điểm chỉ được thì phải có người làm chứng. Trong trường hợp bắt buộc phải có người làm chứng mà hợp đồng đã được công chứng, chứng thực đã ký không có người làm chứng cũng như người làm chứng không thỏa mãn quy định của pháp luật thì cần phải tuyên hợp đồng, giao dịch vô hiệu.

3/ Người làm chứng trong giao dịch dân sự là hành vi pháp lý đơn phương

Theo quy định của BLDS 2015 thì người làm chứng đóng vai trò quan trọng trong việc lập di chúc. Trong một số trường hợp, người làm chứng là điều kiện quan trọng xác định tính hợp pháp của di chúc đó.

Căn cứ vào Khoản 4, Khoản 5 Điều 630 (BLDS 2015) thì di chúc được xem là hợp pháp trong 2 trường hợp này cần phải có người làm chứng là:

- Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ phải được người làm chứng lập thành văn bản và có công chứng hoặc chứng thực.

- Di chúc miệng được coi là hợp pháp nếu người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau khi người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng, người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng viên hoặc cơ quan có thẩm quyền chứng thực xác nhận chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Cụ thể tại Điều 634 (BLDS 2015) quy định cụ thể về . Di chúc bằng văn bản có người làm chứng

Trường hợp người lập di chúc không tự mình viết bản di chúc thì có thể tự mình đánh máy hoặc nhờ người khác viết hoặc đánh máy bản di chúc, nhưng phải có ít nhất là hai người làm chứng. Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào bản di chúc trước mặt những người làm chứng; những người làm chứng xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc.

Căn cứ vào những quy định trên, người làm chứng có vai trò rất quan trọng trong một số giao dịch dân sự theo quy định bắt buộc phải có người làm chứng, là yếu tố quyết định hiệu lực của giao dịch dân sự đó. Như vậy, trong các giao dịch dân sự, các bên chủ thể tham gia cần quan tâm đến người làm chứng theo đúng quy định, tránh việc giao dịch không có hiệu lực pháp luật.

Bài viết trên là cái nhìn tổng thể của ACC về Quy định về người làm chứng trong giao dịch dân sự. ACC mong muốn tạo góc nhìn tiếp cận nhanh nhất với bạn đọc trên mọi lĩnh vực, đặc biệt là lĩnh vực pháp lý, vì vậy, các bạn đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi khi có thắc mắc nhé.