Việc giải quyết khiếu nại trong thời gian qua đã có chuyển biến tích cực, chủ yếu đúng quy trình, thủ tục do pháp luật quy định; Đặc biệt, công tác đối thoại được đẩy mạnh và áp dụng vào thực tiễn, góp phần giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc phức tạp, quá hạn, kéo dài.
Thực tiễn áp dụng các quy định của Luật Khiếu nại và các văn bản hướng dẫn thi hành cho thấy, quy trình khiếu nại vẫn còn những khoảng trống, vướng mắc mà pháp luật chưa lường trước và hướng dẫn; dẫn đến khó khăn, thiếu thống nhất trong quá trình thực hiện. Trong khuôn khổ bài viết, tác giả xin đề cập đến một số tồn tại, vướng mắc trong quá trình thụ lý, giải quyết khiếu nại hành chính và đưa ra những kiến nghị nhằm góp phần hoàn thiện pháp luật về khiếu nại.
Thứ nhất, nếu công dân khiếu nại về thông báo chuyển hồ sơ thì cơ quan có thẩm quyền phải có tờ hướng dẫn nộp hồ sơ.
Tại khoản 1 điều 8; Khoản 1 Điều 14 và Khoản 2 Điều 21 Thông tư số 07/2014/TT-TTCP ngày 31 tháng 10 năm 2014 của Thanh tra Chính phủ quy định về thủ tục giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh Khi nhận được khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh không thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình thì người giải quyết kiến nghị phải hướng dẫn hoặc chuyển đơn đến cơ quan có thẩm quyền. Như vậy, sau khi tiếp nhận đơn khiếu nại, tố cáo và kiến nghị, phản ánh không thuộc thẩm quyền của Công an nhân dân, đơn vị sẽ chuyển đơn hoặc hướng dẫn công dân tự địa chỉ đến cơ quan có thẩm quyền để xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật. pháp luật. Tuy nhiên, một số trường hợp công dân không đồng ý với hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền hoặc thông báo chuyển đơn dẫn đến khiếu nại về thông báo chuyển đơn hoặc phiếu chuyển đơn. Một số trường hợp do hiểu biết chưa tốt và các quy định của Luật khiếu nại và giải quyết khiếu nại chưa đầy đủ nên việc xử lý vụ việc còn lúng túng, thiếu chính xác. Các văn bản pháp luật, chính sách chưa có quy định cụ thể về việc xử lý khiếu nại trong trường hợp này nên việc xử lý còn thiếu thống nhất.
Theo quy định của pháp luật nêu trên, cần lưu ý rằng tổ chức tiếp nhận khiếu nại, tố cáo, kiến nghị trong trường hợp này chỉ có nhiệm vụ là hướng dẫn hoặc chuyển yêu cầu của người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị đến cơ quan có thẩm quyền. cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. . Việc xử lý hoặc chuyển yêu cầu không ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Vì vậy, nếu Người khiếu nại, Tố cáo, Truy vấn, Phản ánh nhận được Thông báo chuyển đơn khởi kiện, Tờ hướng dẫn chuyển đơn khởi kiện đến Cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết thì Cơ quan nhận đơn chuyển đơn không thụ lý để giải quyết theo trình tự, thủ tục của Đạo luật Giải quyết Khiếu nại. Trường hợp đơn khiếu nại đã có thông báo chuyển đơn và hướng dẫn gửi đơn đã được cơ quan tiếp nhận giải quyết theo đúng trình tự, thủ tục của Luật Khiếu nại thì người có thẩm quyền và trách nhiệm giải quyết khiếu nại xem xét. đình chỉ việc giải quyết và thông báo cho người khiếu nại biết lý do không tiếp tục giải quyết được khiếu nại.
Thứ hai, trong trường hợp người khiếu nại không hợp tác, gây khó khăn trong quá trình thụ lý và giải quyết khiếu nại.
Theo quy định tại điểm b khoản 2 mục 12 Luật khiếu nại thì người khiếu nại có nghĩa vụ trình bày trung thực sự việc và đưa ra các bằng chứng về tính chính xác, hợp lý của việc khiếu nại; chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung trình bày và việc cung cấp các thông tin, tài liệu này. Như vậy, việc người khiếu nại hợp tác với cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại để trình bày, cung cấp các thông tin, tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ việc khiếu nại là nghĩa vụ bắt buộc theo quy định trong quá trình thụ lý, giải quyết khiếu nại nhằm đảm bảo tính khách quan, dân chủ, công bằng và kịp thời (nguyên tắc khiếu nại và giải quyết khiếu nại quy định tại Điều 4 của Luật Khiếu nại).
Tuy nhiên, quá trình giải quyết vụ việc, phát sinh trường hợp người khiếu nại từ chối làm việc hoặc không cung cấp các tài liệu, thông tin cho cơ quan chức năng; không nhận giấy mời, từ chối ký vào biên bản làm việc…Từ việc người khiếu nại không thực hiện nghĩa vụ của mình trong các trường hợp nêu trên; dẫn đến, cơ quan có thẩm quyền không đủ cơ sở để giải quyết khiếu nại đảm bảo khách quan, toàn diện. Pháp luật hiện hành chưa có quy định, hướng dẫn cụ thể về xử lý khiếu nại trong trường hợp nêu trên, nên quá trình thụ lý, giải quyết khiếu nại gặp nhiều khó khăn, thiếu thống nhất.
Đối với vướng mắc nêu trên, từ thực tiễn xử lý, giải quyết khiếu nại hành chính, trên cơ sở vận dụng văn bản hướng dẫn của Thanh tra Chính phủ và ý kiến tư vấn của cơ quan chuyên môn, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại cần xử lý, giải quyết theo hướng như sau:
- Trường hợp mời người khiếu nại đến để làm việc, cung cấp thêm thông tin, tài liệu, chứng cứ để có cơ sở đề xuất thụ lý mà người khiếu nại cố tình không đến và không cung cấp theo yêu cầu thì cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại không thụ lý giải quyết nếu đó là yếu tố bắt buộc để xác định khiếu nại không thuộc vào một trong các trường hợp được quy định tại Điều 11 của Luật Khiếu nại (các trường hợp khiếu nại không thụ lý giải quyết).
- Trường hợp người khiếu nại không hợp tác trong quá trình giải quyết khiếu nại như không đến làm việc theo giấy mời, không nhận giấy mời, từ chối ký vào biên bản làm việc, không cung cấp các thông tin, tài liệu, chứng cứ theo yêu cầu và có các hành vi không hợp tác khác thì cơ quan có thẩm quyền cần có văn bản yêu cầu người khiếu nại hợp tác phục vụ việc giải quyết khiếu nại, trong đó nêu rõ nghĩa vụ, trách nhiệm và hậu quả pháp lý nếu người khiếu nại không thực hiện.
Sau khi đã gửi văn bản yêu cầu nêu trên, nếu người khiếu nại vẫn không hợp tác, dẫn đến cơ quan có thẩm quyền giải quyết khiếu nại không đủ cơ sở để giải quyết đảm bảo chính xác, khách quan thì xem xét tạm dừng việc giải quyết khiếu nại; đồng thời, có văn bản thông báo cho người khiếu nại biết, trong đó nêu rõ lý do. Thời hạn tạm dừng có thể được tính đến hết thời hiệu khiếu nại theo quy định tại Điều 9 của Luật Khiếu nại. Nếu hết thời hiệu khiếu nại mà người khiếu nại vẫn không hợp tác trong việc cung cấp thông tin, tài liệu theo yêu cầu thì cơ quan có thẩm quyền xem xét việc dừng giải quyết khiếu nại và thông báo bằng văn bản cho người khiếu nại, đồng thời nêu rõ lý do; quyền khiếu nại tiếp hoặc khởi kiện vụ án hành chính theo quy định của pháp luật.
- Trường hợp người khiếu nại lần hai vắng mặt hoặc không cử người đại diện hợp pháp tham gia đối thoại trong giải quyết khiếu nại nếu đã có văn bản thông báo đến lần thứ hai thì người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại lần hai lập biên bản chấm dứt việc đối thoại và tiếp tục quá trình giải quyết khiếu nại theo quy định của Luật Khiếu nại năm 2011, Nghị định số 124/2020/NĐ-CP, ngày 19/10/2020 của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Khiếu nại, Thông tư số 11/2015/TT-BCA, ngày 02/3/2015 của Bộ trưởng Bộ Công an Quy định Quy trình giải quyết khiếu nại trong Công an nhân dân (áp dụng đối với trường hợp giải quyết khiếu nại trong Công an nhân dân).
Thứ ba, về việc đình chỉ giải quyết khiếu nại. Theo quy định tại Mục 10 của Luật Khiếu nại, người khiếu nại có thể rút khiếu nại bất cứ lúc nào trong quá trình khiếu nại và giải quyết khiếu nại; việc rút đơn khiếu nại phải được thực hiện bằng đơn yêu cầu có chữ ký hoặc điểm chỉ của người khiếu nại; Yêu cầu rút khiếu nại phải được gửi đến người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại. Khi người có đủ điều kiện giải quyết khiếu nại nhận được yêu cầu rút khiếu nại thì chấm dứt việc giải quyết khiếu nại và thông báo bằng văn bản cho người khiếu nại về việc đình chỉ giải quyết khiếu nại.
Như vậy, theo quy định trên thì khi có yêu cầu rút khiếu nại thì người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại phải ra quyết định đình chỉ việc giải quyết khiếu nại (kể cả khiếu nại chưa được thụ lý để giải quyết); không được dùng đơn thư hoặc hình thức khác để thay thế quyết định đình chỉ giải quyết khiếu nại); đồng thời thông báo bằng văn bản cho người khiếu nại (gửi quyết định tạm đình chỉ hoặc thông báo tạm đình chỉ cho người khiếu nại).
Trên cơ sở thực tiễn giải quyết khiếu nại trước đây, người, tổ chức có thẩm quyền giải quyết khiếu nại tìm kiếm, tư vấn và cung cấp dịch vụ giải quyết khiếu nại hiệu quả trong tương lai.
Nội dung bài viết:
Bình luận