Quy định pháp luật về quy hoạch đất đai mới nhất

Quy hoạch sử dụng đất là gì? Cụm từ “Quy hoạch sử dụng đất” dùng để chỉ hoạt động phân bổ và khoanh vùng đất sử dụng phục vụ cho việc phát triển an ninh quốc phòng, xã hội, kinh tế, bảo vệ môi trường, biến đổi khí hậu. Không gian đất đai được tính dựa theo tiềm năng, nhu cầu sử dụng của các ban ngành, đơn vị hành chính, lĩnh lực tại từng vùng kinh tế - xã hội trong khoảng thời gian được định rõ. Dưới đây là thông tin về các Quy định pháp luật về quy hoạch đất đai mới nhất 2023.

1. Quy hoạch đất đai là gì?

Căn cứ theo khoản 2 điều 3 luật đất đai 2013 quy định cụ thể như sau:

” 2. Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không gian sử dụng cho các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng vùng kinh tế – xã hội và đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định.”

Như vậy có thể hiểu quy hoạch sử dụng đất đó là việc lập kế hoạch sử dụng đất ở từng địa phương cụ thể theo nhu cầu sử dụng và hiện trạng sử dụng đất, phân theo từng mục đích sử dụng và được chia thành từng kỳ trong một khoảng thời gian nhất định. Đất quy hoạch chính là vùng đất nằm trong kế hoạch sử dụng đất đó. Ví dụ cụ thể như một số quy hoạch đất đai phổ biến như quy hoạch xây dựng khu dân cư, quy hoạch đường sắt, quy hoạch làm đường giao thông…

Theo đó có thể thấy việc quy hoạch này được đưa ra để hoạch định chính sách, phát triển kinh tế địa phương, đảm bảo việc sử dụng quỹ đất một cách có hiệu quả và đây cũng là cơ sở để Nhà nước giao đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất, hay là cơ sở để Nhà nước thực hiện việc đền bù về đất, chi phí về đất cho người dân khi có quy hoạch cần thu hồi đất.

2. Các hình thức quy hoạch đất đai

Quy hoạch tổng thể quốc gia

Quy hoạch tổng thể quốc gia là quy hoạch cấp quốc gia. Đây là 1 trong các loại quy hoạch mang tính chiến lược cao. Đồng thời cũng phức tạp nhất. Trong quá trình quy hoạch, cơ quan có thẩm quyền sẽ triển khai theo hướng phân vùng và liên kết vùng của lãnh thổ. Các lãnh thổ thuộc quy hoạch có thể là đất liền. Hoặc, các đảo, quần đảo, vùng biển và vùng trời.

Quy hoạch không gian biển quốc gia 

Một trong các loại quy hoạch phổ biến khác là quy hoạch không gian biển quốc gia. Mặc dù cũng là hình thức quy hoạch thuộc cấp quốc gia. Thế nhưng sự phân vùng này cụ thể, rõ ràng hơn. Đối với quy hoạch không gian biển quốc gia, cơ quan chức năng tập trung sắp xếp, phân bố các ngành, lĩnh vực trên vùng đất ven biển, vùng biển, vùng trời và các đảo, quần đảo thuộc chủ quyền, quyền chủ quyền, quyền tài phán của Việt Nam.

Quy hoạch sử dụng đất quốc gia 

Cũng tương tự như các loại quy hoạch kể trên, quy hoạch sử dụng đất quốc gia được hiểu là quy hoạch thuộc cấp quốc gia. Lãnh thổ của hình thức quy hoạch này bao gồm vùng đất đai cho các ngành, lĩnh vực và các địa phương trên cơ sở tiềm năng đất đai. Như vậy, có thể thấy rằng những vùng đất được sử dụng, khai thác cho mục đích, lợi ích quốc gia không được phép tự ý mua bán. Cũng không được xây dựng, thi công bởi những chủ đầu tư, hộ gia đình.

Quy hoạch ngành quốc gia 

Quy hoạch ngành cấp quốc gia là hình thức cụ thể hóa quy hoạch tổng thể quốc gia theo ngành. Theo đó, quá trình này thực hiện trên cơ sở kết nối các ngành, các vùng trên cả nước với điều kiện có liên quan đến kết cấu hạ tầng. Loại hình quy hoạch này còn chú trọng đến việc sử dụng tài nguyên hợp lý. Đồng thời, đảm bảo tính bảo vệ môi trường cũng như đa dạng sinh học.

Quy hoạch tỉnh

Quy hoạch tỉnh là hình thức quy hoạch với phân cấp cao hơn so với quy hoạch vùng. Cụ thể, quy hoạch tỉnh hướng đến việc sắp xếp, phân bố hoạt động kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh trên cơ sở kết nối quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, đô thị và nông thôn.

Các loại quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành 

Ngoài các loại quy hoạch đã kể trên thì hiện nay tại Việt Nam còn có loại hình quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành. Loại quy hoạch này được áp dụng đối với quy hoạch ở cấp quốc gia, vùng hay tỉnh theo quy định.

3. Nguyên tắc quy hoạch sử dụng đất là gì?

Điều 32, Luật đất đai 2013 có quy định về nguyên tắc quy hoạch sử dụng đất, cụ thể như sau:

• Việc lập kế hoạch quy hoạch sử dụng đất phải phù hợp với chiến lược, quy hoạch tổng thể, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng chung của khu vực, địa phương, và toàn đất nước.
• Quy hoạch sử dụng đất cần phải tiết kiệm tối đa, mang đến lợi ích, hiệu quả cho xã hội, cộng đồng và người dân.
• Việc lập kế hoạch quy hoạch sử dụng đất cần được thành lập từ tổng thể đến chi tiết, phù hợp với tiêu chuẩn, kế hoạch của cấp trên đề ra, đồng thời phải đảm bảo yếu tố đặc thù, tính liên kết của vùng kinh tế - xã hội trên toàn quốc gia.
• Việc lập kế hoạch quy hoạch sử dụng đất cần phải tuân thủ, đảm bảo các vấn đề về an toàn môi trường. Cụ thể, tài nguyên thiên nhiên cần được chú trọng khai thác một cách hợp lý, khoa học. Quá trình quy hoạch này cần phải bảo vệ môi trường biển.
• Kế hoạch sử dụng khu đất quy hoạch cần phải được thể hiện minh bạch, công khai. Theo đó, trước khi tiến hành lập kế hoạch, đơn vị quy hoạch cần phải lấy ý kiến của người dân về việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất đai. Sau khi lập kế hoạch, việc quy hoạch sử dụng đất cần được phê duyệt và công bố công khai.
• Khi lập kế hoạch sử dụng đất, đất phục vụ cho mục đích quốc phòng - an ninh, cho lợi ích quốc gia, lợi ích chung của cộng động cần được ưu tiên. Ngoài ra, quy hoạch cần đáp ứng được vấn đề bảo vệ môi trường và an ninh lương thực.

4. Cách kiểm tra đất thuộc diện quy hoạch

Người dân khi có ý định mua bán nhà đất cần chú ý kiểm tra tình trạng đất có đang nằm trong diện quy hoạch không. Đây là bước nhằm đảm bảo an toàn trong giao dịch, tránh các rắc rối, tranh chấp trong tương lai.

Do đó, bên cạnh tìm hiểu khái niệm quy hoạch sử dụng đất, người dân cũng cần biết cách kiểm tra đất có đang thuộc diện quy hoạch không, nếu có, khu đất đó thuộc diện quy hoạch nào.

Cách 1: Kiểm tra trên sổ hồng/sổ đỏ

Phần ghi chú trong sổ hồng/sổ đỏ sẽ ghi thông tin đất có đang thuộc diện quy hoạch không, khu đất đó thuộc diện quy hoạch gì.

Cách 2: Nhờ đến dịch vụ kiểm tra quy hoạch

Người dân có thể nhờ đến dịch vụ kiểm tra quy hoạch. Các công ty làm việc trong lĩnh vực liên quan đến đất đai sẽ hiểu rõ về vấn đề quy hoạch đất. Tuy nhiên, đây là dịch vụ phải trả phí.

Cách 3: Tìm hiểu tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền

Người dân có thể đến liên hệ trực tiếp Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện - cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở địa phương, đơn vị nắm được tất cả những thông tin về đất đai (trong đó bao gồm quy hoạch sử dụng đất). 

Vì vậy, để nhận được thông tin chính xác nhất của khu đất, nhà ở định mua, người dân hãy đến chứng thực thông tin tại cơ quan này.

Cách 4: Tra cứu thông tin trên phần mềm tra cứu online

Hiện nay, người dân có thể dễ dàng tra cứu thông tin quy hoạch đất trực tuyến qua phần mềm. Từ đó, người dân có thể nắm được thông tin của thửa đất nhanh chóng qua điện thoại, máy tính có kết nối internet.