Giá sạch (Clean Price) là gì? Cách tính giá sạch trái phiếu

Quy tắc trong thị trường trái phiếu là "mua sạch, thanh toán bẩn." Để hiểu cụm từ này, bạn phải hiểu cách trái phiếu được định giá và cách chúng tích luỹ lãi suất. Giá trái phiếu có thể thay đổi theo thời gian do thay đổi lãi suất hiện hành hoặc theo xếp hạng tín dụng của tổ chức phát hành. Vậy, Giá sạch (Clean Price) là gì? Cách tính giá sạch trái phiếu? Mời bạn tham khảo bài viết sau đây:

Giá sạch (Clean Price) là gì? Cách tính giá sạch trái phiếu

1/ Giá sạch là gì?

Giá sạch (Clean Price), giá sạch - danh từ, trong tiếng Anh được dùng bởi từ Clean Price.

Giá sạch là giá của trái phiếu coupon, trong đó không bao gồm các khoản thanh toán lãi tích lũy. Giá sạch thường là là giá được niêm yết trên các trang thông tin tài chính. Giá sạch không bao gồm bất kì một khoản lãi nào giữa trong các khoản thanh toán lãi tích lũy định kì của trái phiếu, điều này trái ngược hoàn toàn với giá bẩn. Trái phiếu coupon hay các khoản thanh toán lãi trái phiếu thường được trả theo định kì nửa năm. Tuy nhiên, tùy vào từng công ty phát hành mà người mua có thể lựa chọn trái phiếu trả lãi hàng năm, hàng quí hoặc thậm chí là hàng tháng. Khi niêm yết giá trái phiếu, đó có thể là giá sạch hoặc giá bẩn.

Giá bẩn của trái phiếu bao gồm cả lãi tích lũy từ lãi suất trái phiếu coupon. Nếu niêm yết giá trái phiếu giữa các ngày thanh toán lãi coupon thì lãi tích lũy cũng được phản ánh vào giá niêm yết. Nói một cách ngắn gọn, giá bẩn của trái phiếu là giá đã bao gồm cả lãi tích lũy.

Giá sạch thường được xuất hiện nhiều ở thị trường trái phiếu Hoa kỳ, trái ngược với thị trường trái phiếu ở châu Âu, nơi mà giá niêm yết hầu như là giá bẩn.

2/ Cách tính giá sạch

Với tính chất tiền lãi cộng dồn cùng với một lãi suất ổn định, việc tính toán lợi nhuận hằng ngày từ trái phiếu là điều không quá khó. Do đó, giá bẩn sẽ thay đổi hằng ngày cho đến khi thanh toán coupon hoặc trái phiếu đến hạn thanh toán.

Sau một lần thanh toán như vậy, lãi tích lũy lại trở về con số 0. Đây là điểm chung của giá bẩn và giá sạch. Giá bẩn thông thường còn được được gọi là giá cộng dồn.

Trái phiếu sẽ được niêm yết theo tỉ lệ phần trăm của mệnh giá chuẩn. Ví dụ, một trái phiếu được niêm yết với giá $98, tức đấy là 98% mệnh giá của trái phiếu. Nếu mệnh giá chuẩn của trái phiếu là $1000 thì trái phiếu sẽ có giá là $980. Con số $980 được niêm yết chính là giá sạch của trái phiếu vì nó không bao gồm lãi tích lũy.

Mặc dù trái phiếu thường được niêm yết theo giá sạch, nhà đầu tư vẫn phải trả giá bẩn trừ khi mua trái phiếu vào ngày thanh toán coupon.

Giả sử Apple phát hành một trái phiếu có mệnh giá $1000, trong khi $960 là giá được công bố. Lãi suất trái phiếu hoặc lãi suất coupon là 4% mỗi năm, thanh toán định kì nửa năm. Kết quả là, nhà đầu tư sẽ nhận được $20 sau mỗi 6 tháng từ việc nắm giữ trái phiếu.

Giá được công bố $960 là giá sạch của trái phiếu. tuy nhiên, giá trái phiếu sẽ được niêm yết là $960 kèm theo bất kì khoản lãi tích lũy (nếu có). Nhà môi giới sẽ xác định số tiền lãi hàng ngày được tích lũy và cộng tất cả vào giá sạch.

Mức độ giá sạch tùy thuộc vào số ngày kể từ lần thanh toán coupon cuối cùng, bởi tiền lãi tích lũy cũng dừng ngay sau lần thanh toán coupon đó.

3/ Giá bẩn là gì?

Giá bẩn - danh từ, trong tiếng Anh được dùng bởi cụm từ Dirty Price. Giá bẩn là giá được niêm yết của trái phiếu, giá này gồm mệnh giá chuẩn kèm theo các khoản lãi tích lũy phát sinh từ lãi của trái phiếu coupon. Những khoản lãi tích lũy tăng theo từng ngày được phản ánh vào giá niêm yết của trái phiếu giữa các kì thanh toán. Nói một cách ngắn gọn, giá bẩn là giá đã bao gồm các khoản lãi tích lũy trong khi giá sạch thì không.

Lãi tích lũy được sinh ra từ trái phiếu coupon ở thời điểm giữa những kì thanh toán. Lãi tích lũy sẽ tăng theo mỗi ngày, và sẽ trở về con số 0 khi kết thúc kì thanh toán. Con số này lại tiếp tục tăng theo từng ngày khi trái phiếu bước sang kì thanh toán mới. Vào ngày thanh toán trái phiếu định kì, chỉ số giá sạch và giá bẩn sẽ tương đương nhau. Kê từ thời điểm trái phiếu không có lãi tích lũy cho đến khi ngày đầu tiên của kì thanh toán mới bắt đầu, lãi tích lũy bắt đầu tăng, khiến cho mức độ chênh lệch giữa giá sạch và giá bẩn ngày biến động.

Giá bẩn đôi khi còn được gọi là giá cộng dồn. Ở thị trường trái phiếu Hoa Kỳ, giá sạch thường được niêm yết nhiều hơn trong khi ở thị trường trái phiếu châu Âu, giá bẩn lại xuất hiện thường xuyên hơn. Giá bẩn cho phép nhà phát hành trái phiếu tính toán được giá chuẩn của trái phiếu từ khi kết thúc kì thanh toán trước cho đến khi trái phiếu bắt đầu phát sinh lãi tích lũy. Do đó, ngày phát hành trái phiếu sẽ phản ánh giá trái phiếu có kèm theo bất cứ khoản lãi tích lũy nào hay không, đây là điều mà chúng ta có thể tính toán hàng ngày, giá thực sự mà người mua phải trả cho trái phiếu sẽ cao hơn so với giá được niêm yết trên các cổng thông tin tài chính, bởi nó kèm theo các khoản thanh toán lãi tích lũy và phí môi giới.

4/ Cách tính giá bẩn

Giả sử Apple phát hành trái phiếu với mệnh giá $1000 trong khi $960 là giá được công bố. Lãi suất của trái phiếu là 4% mỗi năm, và được thanh toán định kì nửa năm một lần. Nhà đầu tư mua trái phiếu của Apple sẽ được nhận 20$ mỗi 6 tháng để giữ trái phiếu.

Con số $960 là giá công bố, hay còn được gọi là giá sạch. Tuy nhiên, nhà đầu tư tìm mua trái phiếu này sẽ được nhận mức giá niêm yết từ nhà môi giới bao gồm $960 và thêm những khoản lãi tích lũy. Nhà môi giới sẽ tính toán khoản lãi phát sinh mỗi ngày được tích lũy và cộng thêm vào giá được công bố (tức giá sạch của trái phiếu). Trong trường hợp nhà đầu tư không mua trái phiếu thông qua nhà môi giới, thì giá phải trả sẽ phụ thuộc vào ngày mà nhà đầu tư tiến hành mua trái phiếu, và mỗi ngày con số này sẽ biến động khác nhau. Do đó, nếu nhà đầu tư mua trái phiếu trước ngày thanh toán khoản lãi tích lũy $20 định kì thì số tiền để mua trái phiếu lúc này sẽ kèm theo lãi tích lũy là 19$, tức tổng số tiền nhà đầu tư phải bỏ ra sẽ là $960 + $19 = $979. Con số $979 này chính là giá bẩn của trái phiếu.

Giá sạch (tiếng Anh: Clean Price) là giá của trái phiếu khi không kèm theo bất cứ khoản lãi tích lũy thanh toán định kì. Việc nắm rõ bản chất giá sạch của trái phiếu giúp nhà đầu tư mua được trái phiếu với mức giá tốt nhất.

Trên đây là một số thông tin về Giá sạch (Clean Price) là gì? Cách tính giá sạch trái phiếu - Công ty Luật ACC, trong trường hợp bạn cần tìm hiểu thêm những thông tin về lĩnh vực đầu tư chứng khoán, mời bạn đọc thêm tham khảo và nếu có thêm những thắc mắc về bài viết này hay những vấn đề pháp lý khác về dịch vụ luật sư, tư vấn nhà đất, thành lập doanh nghiệp... hãy liên hệ với ACC theo thông tin bên dưới để nhận được sự hỗ trợ nhanh chóng và hiệu quả từ đội ngũ luật sư, chuyên viên pháp lý có nhiều năm kinh nghiệm từ chúng tôi. ACC đồng hành pháp lý cùng bạn.