Điều 43 Luật Trọng tài thương mại quy định như thế nào

Thỏa thuận trọng tài không rõ ràng theo quy định tại khoản 5 điều 43 Luật trọng tài thương mại 2010. Điều 43 Luật trọng tài thương mại 2010 quy định: “Trong trường hợp các bên đã đạt được thỏa thuận trọng tài nhưng hình thức không trọng tài chỉ định hoặc không xác định được tổ chức trọng tài cụ thể thì khi có tranh chấp, các bên phải thỏa thuận về hình thức trọng tài hoặc tổ chức trọng tài cụ thể để giải quyết tranh chấp, tranh chấp sẽ được giải quyết theo yêu cầu của nguyên đơn". Theo quy định này thì thỏa thuận hợp đồng giữa các bên trong vụ việc không quy định cụ thể về tổ chức trọng tài, hình thức trọng tài cụ thể nên nếu có tranh chấp thì các bên phải thỏa thuận. về hình thức và tổ chức trọng tài giải quyết tranh chấp cụ thể, trong trường hợp không có thỏa thuận thì hình thức và tổ chức trọng tài giải quyết tranh chấp cụ thể được thực hiện theo yêu cầu của nguyên đơn. Tuy nhiên, hiện nay chưa có văn bản hướng dẫn giải thích thế nào là không thỏa thuận, điều này vô hình trung gây ra sự nhầm lẫn, ý kiến ​​khác nhau trong việc giải thích và áp dụng pháp luật trong quá trình giải quyết tranh chấp tại các Trung tâm trọng tài thương mại.

Thực tế, tại ACC cũng gặp phải trường hợp tương tự và trong quá trình giải quyết đã có những ý kiến trái chiều về quy định này, cụ thể có 2 luồng quan điểm như sau:
- Quan điểm thứ nhất cho rằng, quy định trên bị dư thừa bởi thực tế cho thấy rằng, các bên không chỉ rõ một tổ chức trọng tài nào xác định và một khi có tranh chấp xảy ra tức là không còn có thể cùng nhau ngồi lại giải quyết được họ mới dùng con đường tố tụng trọng tài hoặc tòa án để giải quyết. Vì vậy, việc ngồi lại để thỏa thuận lựa chọn một trung tâm trọng tài cụ thể là điều rất khó thực hiện, hơn nữa trường hợp nếu một bên cố tình trốn tránh thì việc thỏa thuận này dường như là vô nghĩa. Do đó, người theo quan điểm này cho rằng, có tồn tại thỏa thuận này hay không không quan trọng, mà chỉ căn cứ vào sự lựa chọn của Nguyên đơn là đủ để làm căn cứ xác định Trung tâm cụ thể nào có thẩm quyền giải quyết tranh chấp.

- Quan điểm thứ hai cho rằng, quy định trên nghĩa là các bên có thỏa thuận về việc lựa chọn trung tâm trọng tài cụ thể và nếu không thỏa thuận được thì mới theo lựa chọn của bên Nguyên đơn. Và việc không thỏa thuận được có thể hiểu là bên Nguyên đơn đã gửi văn bản thể hiện sự lựa chọn một trung tâm trọng tài cụ thể đến đúng địa chỉ trên hợp đồng cho bên Bị đơn hoặc bằng một hành vi cụ thể thể hiện việc lựa chọn này và trong một khoảng thời gian cụ thể mà bên Bị đơn không có phản hồi lại bằng văn bản hoặc hành vi cụ thể về việc lựa chọn trung tâm trọng tài thì quyền lựa chọn hoàn toàn thuộc về Nguyên đơn. Nhận thấy rằng bất kể quan điểm nào thì luôn cần một văn bản pháp lý cụ thể để hướng dẫn, vì có nhiều trường hợp thỏa thuận không rõ ràng trong thỏa thuận hòa giải này. Nhất là khi hiện nay tố tụng trọng tài ở Việt Nam vẫn chưa phổ biến và ít được biết đến. Các quy định như khoản 5, mục 43 Luật Trọng tài thương mại 2010 gây khó khăn cho các trung tâm trọng tài trong việc xác định thẩm quyền giải quyết tranh chấp của mình. Vì vậy, trong thời gian tới, các nhà lập pháp nên xem xét điều chỉnh quy định này cho phù hợp với tình hình thực tế hoặc đưa ra các điều khoản để giải thích các quy định gây tranh cãi này.