Việc giao kết, thực hiện hợp đồng dân sự đã không còn xa lạ gì với quý bạn đọc và đóng vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống hiện nay. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về các trường hợp xảy ra hậu quả chấm dứt hợp đồng dân sự, dẫn đến việc thiếu kinh nghiệm và phát sinh tranh chấp trong quá trình thực hiện hợp đồng. Pháp luật có quy định cụ thể các trường hợp chấm dứt hợp đồng dân sự tại Điều 422 Bộ luật dân sự 2015. Sau đây, hãy cùng Luật ACC tìm hiểu và phân tích rõ hơn nhé.
1. Hợp đồng dân sự là gì?
Trước khi tìm hiểu về việc chấm dứt hợp đồng dân sự quy định tại Điều 422 Bộ luật dân sự 2015, bạn đọc phải hiểu như thế nào là hợp đồng dân sự.
2. Các trường hợp chấm dứt hợp đồng dân sự
Theo Điều 422 Bộ luật dân sự 2015, hợp đồng dân sự sẽ bị chấm dứt khi:
2.1. Hợp đồng đã được hoàn thành
Hợp đồng chỉ được coi là hoàn thành khi mà tất cả các bên hoàn thành nghĩa vụ của mình đúng và đầy đủ theo hợp đồng trên cơ sở thỏa thuận hoặc trên cơ sở quy định của pháp luật.
- Đối với hợp đồng đơn vụ (một bên chỉ có quyền, một bên chỉ có nghĩa vụ), hợp đồng sẽ hoàn thành khi bên có nghĩa vụ hoàn thành xong nghĩa vụ của mình.
- Đối với hợp đồng song vụ (hai bên đều phát sinh nghĩa vụ), nếu chỉ một bên hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ của mình trước, thì phải đợi bên còn lại thực hiện đúng và đầy đủ toàn bộ nghĩa vụ thì hợp đồng mới được xem là hoàn thành.
Ví dụ: A ký kết hợp đồng thuê nhà với B trong vòng 02 (hai) năm. A trả đầy đủ tiền nhà hàng tháng, cả A và B thực hiện nghiêm chỉnh quyền và nghĩa vụ quy định trong hợp đồng nên cả hai không phát sinh tranh chấp gì. Sau khi hết thời hạn hai năm, A không tiếp tục gia hạn thời gian thuê nữa, thì khi ấy, hợp đồng dân sự sẽ tự động chấm dứt theo quy định của Bộ luật dân sự.
Cùng Công ty Luật ACC tìm hiểu 10 điểm mới của Bộ luật dân sự 2015. Mời Quý độc giả theo dõi bài viết dưới đây
2.2. Theo thỏa thuận của các bên
Các bên có quyền thỏa thuận với nhau về việc chấm dứt hợp đồng dân sự trước thời hạn. Việc thỏa thuận phải dựa trên cơ sở tự nguyện, có sự đồng ý của cả hai bên, không trái với quy định pháp luật và đạo đức xã hội.
Ví dụ: Giả sử với ví dụ ở trên, khi thuê nhà của B được khoảng 10 tháng, A tìm được một chỗ ở mới phù hợp hơn nên muốn thỏa thuận chấm dứt hợp đồng thuê nhà trước thời hạn. B cảm thấy A đã hoàn thành các nghĩa vụ trong quá trình sinh sống và không ảnh hưởng gì đến quyền lợi bản thân nên B đồng ý. Khi ấy, hợp đồng sẽ chấm dứt theo quy định của Bộ luật dân sự.
Điều 422 Bộ luật dân sự 2015
2.3. Cá nhân giao kết hợp đồng chết, pháp nhân giao kết hợp đồng chấm dứt tồn tại mà hợp đồng phải do chính cá nhân, pháp nhân đó thực hiện
- Nếu như hợp đồng do chính cá nhân hoặc chính pháp nhân được xác định trong hợp đồng thực hiện mà không ai có thể thay thế hoặc thừa kế tiếp tục thực hiện hợp đồng thì hợp đồng đó sẽ chấm dứt.
- Nếu như hợp đồng có nhiều người cùng thực hiện hoặc nhiều pháp nhân phải thực hiện thì việc một cá nhân chết/ một pháp nhân chấm dứt hoạt động thì hợp đồng vẫn có giá trị với những chủ thể còn lại.
Ví dụ: Công ty Luật TNHH một thành viên C ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với khách hàng D. Sau đó, Tổng giám đốc Công ty C bị tai nạn giao thông và qua đời, dẫn đến hậu quả phải giải thể Công ty C. Khi ấy, hợp đồng ký kết với D sẽ chấm dứt theo quy định của Bộ luật dân sự.
2.4. Hợp đồng bị hủy bỏ, bị đơn phương chấm dứt thực hiện
Khi hợp đồng dân sự được giao kết thì các bên tiến hành thực hiện các nghĩa vụ phát sinh theo hợp đồng. Tuy nhiên, trong hợp đồng các bên có thể thỏa thuận hoặc pháp luật cũng có thể quy định, theo đó xuất hiện các căn cứ nhất định thì hợp đồng dân sự có thể bị hủy bỏ hoặc đơn phương chấm dứt thực hiện.
2.5. Hợp đồng không thể thực hiện được do đối tượng của hợp đồng không còn
Vì đối tượng của hợp đồng là nội dung bắt buộc phải có trong hợp đồng, là mục đích mà việc giao kết hợp đồng muốn hướng đến, nên khi đối tượng hợp đồng không còn thì hợp đồng sẽ chấm dứt. Tuy nhiên, việc chấm dứt sẽ không làm chấm dứt quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia quan hệ hợp đồng.
Các bên có thể thỏa thuận thay thế đối tượng hoặc bồi thường thiệt hại trong trường hợp này để đảm bảo được quyền và lợi ích tốt nhất.
2.6. Hợp đồng chấm dứt theo khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản
Điều 420 Bộ luật dân sự 2015 quy định về các hoàn cảnh thay đổi cơ bản bao gồm:
- Sự thay đổi hoàn cảnh do nguyên nhân khách quan xảy ra sau khi giao kết hợp đồng
- Tại thời điểm giao kết hợp đồng, các bên không thể lường trước được về sự thay đổi hoàn cảnh
- Hoàn cảnh thay đổi lớn đến mức nếu như các bên biết trước thì hợp đồng đã không được giao kết hoặc được giao kết nhưng với nội dung hoàn toàn khác
- Việc tiếp tục thực hiện hợp đồng mà không có sự thay đổi nội dung hợp đồng sẽ gây thiệt hại nghiêm trọng cho một bên
- Bên có lợi ích bị ảnh hưởng đã áp dụng mọi biện pháp cần thiết trong khả năng cho phép, phù hợp với tính chất của hợp đồng mà không thể ngăn chặn, giảm thiểu mức độ ảnh hưởng đến lợi ích.
Khi hoàn cảnh thay đổi cơ bản, bên có lợi ích bị ảnh hưởng có quyền yêu cầu bên kia đàm phán lại hợp đồng trong một thời hạn hợp lý. Trường hợp các bên không thể thỏa thuận được về việc sửa đổi hợp đồng trong một thời hạn hợp lý, một trong các bên có thể yêu cầu Tòa án chấm dứt hợp đồng tại một thời điểm xác định. Trong quá trình đàm phán chấm dứt hợp đồng, Tòa án giải quyết vụ việc, các bên vẫn phải tiếp tục thực hiện nghĩa vụ của mình theo hợp đồng
2.7. Trường hợp khác do luật quy định
Bộ luật dân sự 2015 là bộ luật mang tính điều chỉnh chung, là căn cứ cho các văn bản luật chuyên ngành tuân theo. Một số lĩnh vực sẽ có những trường hợp đặc biệt, đặc trưng trong chấm dứt hợp đồng nhưng vẫn phải đảm bảo tuân theo Bộ luật dân sự, như trong Hợp đồng thương mại, Hợp đồng xây dựng, Hợp đồng lao động, …
Trên đây là toàn bộ nội dung giới thiệu và phân tích của chúng tôi về các trường hợp chấm dứt hợp đồng dân sự được quy định tại Điều 422 Bộ luật dân sự 2015, cũng như các vấn đề pháp lý phát sinh có liên quan. Hi vọng có thể giải đáp giúp cho bạn đọc những thông tin cơ bản cần thiết, góp phần giúp quá trình giao kết hợp đồng trên thực tế diễn ra thuận lợi hơn. Trong quá trình tìm hiểu, nếu như quý bạn đọc còn thắc mắc hay quan tâm, vui lòng liên hệ với chúng tôi qua các thông tin sau:
-
Gmail: [email protected]
-
Website: accgroup.vn
Nội dung bài viết:
Bình luận