Đáo hạn phái sinh trong đầu tư chứng khoán là gì?

Tại Việt Nam, thị trường chứng khoán phái sinh đã chính thức đi vào hoạt động và ngày càng được phát triển, phổ biến rộng rãi hơn đến công chúng. Chứng khoán phái sinh đem lại rất nhiều lợi ích, cụ thể nó sinh lợi nhuận theo cả hai chiều hướng biến động tăng và giảm của thị trường. Một câu hỏi được rất nhiều nhà đầu tư quan tâm đó chính là ngày đáo hạn phái sinh là gì? Xác định ngày đáo hạn phái sinh là gì? Bài viết này sẽ cung cấp cho quý bạn đọc các nội dung về Đáo hạn phái sinh trong đầu tư chứng khoán là gì? Mời quý bạn đọc cùng theo dõi bài viết dưới đây.

1. Chứng khoán phái sinh là gì?

Theo quy định tại Khoản 9 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019, chứng khoán phái sinh là công cụ tài chính dưới dạng hợp đồng, bao gồm hợp đồng quyền chọn, hợp đồng tương lai, hợp đồng kỳ hạn, trong đó xác nhận quyền, nghĩa vụ của các bên đối với việc thanh toán tiền, chuyển giao số lượng tài sản cơ sở nhất định theo mức giá đã được xác định trong khoảng thời gian hoặc vào ngày đã xác định trong tương lai.

2. Đáo hạn phái sinh trong đầu tư chứng khoán là gì?

Ngày đáo hạn phái sinh có tên tiếng Anh là Expiration date, có thể hiểu là ngày hiệu lực cuối cùng của hợp đồng phái sinh như hợp đồng quyền chọn hay hợp đồng tương lai. Ngày đảo hạn của hợp đồng tương lai chính là ngày hợp đồng của tháng hiện nay được tất toán thành tiền mặt và chuyển thành các tháng tiếp theo để giao dịch.

Trước khi đến ngày đáo hạn phái sinh, người nằm vị thế trong hợp đồng phái sinh có thể lựa chọn đóng vị thế ghi nhận lãi lỗ hoặc thực hiện quyền theo hợp đồng, cũng có thể để nguyên một hợp đồng không giá trị đảo hạn. Trường hợp trader giữ nguyên hợp đồng vô giá trị thời gian đáo hạn rất hiểm khi xảy ra, vì nếu không đóng vị thế, Nhà đầu tư sẽ đối mặt với nguy cơ "lỗ" cao.

Nhìn chung, quyền chọn đáo hạn phái sinh càng lâu đảo hạn thì càng có nhiều thời gian để nó vượt qua mức giá thực hiện, chính vì vậy mà nó cũng có giá trị thời gian cao hơn. Đây chính là lý do vì sao ngày đáo hạn phái sinh lại quan trọng đến thế đối với người giao dịch quyền chọn. Thời gian chính là nguồn gốc quan trọng nhất tạo nên giá trị của quyền chọn và sau khi quyền chọn bán và mua đáo hạn thì giá trị thời gian sẽ không còn tồn tại.

Thông thường, trong giai đoạn đầu của hợp đồng, thị trường không có nhiều biến động hay thay đổi giao dịch. Càng gần đến ngày đáo hạn, thị trường càng trở nên nhộn nhịp hơn, đặc biệt trước ngày đáo hạn hai ngày, do hoạt động thực hiện vị thế của nhà đầu tư ồ ạt. Khi tham gia thị trường phái sinh, nhà đầu tư cần phải nắm rõ ngày đáo hạn để kịp thời thực hiện đóng các vị thế để chốt lời/cắt lỗ hiệu quả.

3. Đáo hạn phái sinh có ảnh hưởng tới thị trường không?

Có thể xác định rằng, thị trường luôn biến động mạnh trước ngày đáo hạn phái sinh. Thời điểm đáo hạn phái sinh chính là lúc các nhà đầu tư thể hiện vị thế của mình, với lợi thế giao dịch 2 chiều và có khả năng sinh lợi nhuận ngay cả khi thị trường giảm nên được nhiều người lựa chọn đầu tư.

Các hoạt động đáo hạn gây chú ý vì sự biến động đột ngột của chỉ số VN30 trên thị trường chứng khoán cơ sở. Trong khi bản chất của thị trường phái sinh là quan tâm đến kết quả đầu tư lỗ/lãi khi hợp đồng tương lai tới kỳ đáo hạn.

Thống kê từ năm 2017 (khi thị trường phái sinh ra đời) cho đến nay, các phiên ATC đều tăng giảm đột ngột trước khi bước vào ATC, đa phần là giảm chứ ít khi tăng, giá các mã luôn chênh lệch trước phiên ATC. Chính vì vậy, các nhà đầu tư cũng cần theo dõi biến động, phân tích và đưa ra dự báo thị trường.

Trong thời điểm đáo hạn, thị trường có xu hướng bán mạnh vì khối tự doanh công ty chứng khoán nhằm kiếm lời từ sự chênh lệch chỉ số VN30 và hợp đồng tương lai VN30. Qua điều này, ta có thể nhận thấy chứng khoán phái sinh tại Việt Nam phù hợp với các tổ chức hơn là cá nhân đơn lẻ.

4. Thời gian đáo hạn chứng khoán phái sinh

Khác với thị trường chứng khoán cơ sở, hợp đồng tương lai trong chứng khoán phái sinh đều có cụ thể ngày đáo hạn. Trong chứng khoán phái sinh thời điểm đáo hạn không cố định mà tùy thuộc vào từng loại hợp đồng phái sinh đang sử dụng để giao dịch và ngày đáo hạn sẽ khác nhau.

Theo quy định của thị trường Việt Nam, ngày đáo hạn phái sinh là thứ năm của tuần thứ ba trong tháng đáo hạn hợp đồng. Thông thường sẽ luôn có 4 hợp đồng phái sinh được giao dịch trên thị trường. Thời điểm đáo hạn của các hợp đồng này lần lượt là:

+ Tháng hiện tại

+ Tháng kế tiếp

+ Tháng cuối cùng của 2 quý gần nhất

Trên đây là nội dung về Đáo hạn phái sinh trong đầu tư chứng khoán là gì? Mong rằng bài viết sẽ cung cấp cho quý đọc giả những thông tin hữu ích. Nếu có thắc mắc hay cần tư vấn, hãy liên hệ với công ty luật ACC để chúng tôi có thể giải đáp cho quý bạn đọc một cách nhanh chóng nhất.