Bảo hiểm bắt buộc là gì? (Cập nhật)

Bảo hiểm xã hội được coi là một trong những chế độ về an sinh xã hội của Nhà nước đối với công dân. Trong đó có bảo hiểm bắt buộc áp dụng đối với một số đối tượng nhất định. Vậy pháp luật Việt Nam quy định về vấn đề pháp lý này như thế nào? Đối tượng và nội dung của bảo hiểm bắt buộc này ra sao? Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu những nội dung cụ thể này tại các quy phạm pháp luật mới nhất hiện nay năm 2023.

1. Khái niệm bảo hiểm bắt buộc là gì?

- Định nghĩa về bảo hiểm bắt buộc là gì là thuật ngữ chung được chúng ta sử dụng để chỉ những chế độ bảo hiểm mang tính bắt buộc theo quy định của pháp luật đối với một số đối tượng mà không phải do sự tham gia tự nguyện của mình. Trong đó bao gồm:

+ Bảo hiểm xã hội bắt buộc: Bảo hiểm xã hội bắt buộc là loại hình bảo hiểm xã hội do Nhà nước tổ chức mà người lao động và người sử dụng lao động phải tham gia.

+ Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự: Là loại hình bảo hiểm do Nhà nước quy định áp dụng đối với chủ xe cơ giới tham gia giao thông và hoạt động trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2. Nội dung của bảo hiểm bắt buộc

Thứ nhất, nội dung của bảo hiểm bắt buộc là bảo hiểm xã hội

Các chế độ thuộc nội dung của bảo hiểm xã hội bắt buộc được quy định tại Luật bảo hiểm xã hội năm 2014. Cụ thể như sau:

- Đối tượng tham gia bảo hiểm bắt buộc là gì:

+ Người lao động là công dân Việt Nam.

+ Người sử dụng lao động: Bao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp, đơn vị vũ trang nhân dân; tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội khác; cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam; doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác, tổ chức khác và cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng lao động.

+ Người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng quy định tại Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

- Chế độ được hưởng:

+ Chế độ ốm đau

+ Chế độ thai sản

+ Chế độ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

+ Chế độ hưu trí

+ Chế độ tử tuất

Thứ hai, nội dung của bảo hiểm bắt buộc là bảo hiểm trách nhiệm dân sự

Nội dung của chế độ bảo hiểm bắt buộc là gì bảo hiểm trách nhiệm dân sự này được quy định tại Nghị định số 03/2021/NĐ-CP. Cụ thể như sau:

- Đối tượng áp dụng: 

+ Áp dụng đối với chủ xe cơ giới là chủ sở hữu xe cơ giới hoặc được chủ sở hữu xe cơ giới giao chiếm hữu, sử dụng hợp pháp xe cơ giới. 

Trong đó: Xe cơ giới bao gồm phương tiện giao thông cơ giới đường bộ và xe máy chuyên dùng.

- Nguyên tắc tham gia bảo hiểm:

+ Đối với mỗi xe cơ giới, trách nhiệm bồi thường bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới chỉ phát sinh theo một hợp đồng bảo hiểm duy nhất. 

+ Doanh nghiệp bảo hiểm và bên mua bảo hiểm triển khai Bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới theo điều kiện, mức phí bảo hiểm, mức trách nhiệm bảo hiểm ghi rõ trong hợp đồng.

- Phạm vi bồi thường:

+ Thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe, tính mạng và tài sản đối với bên thứ ba do xe cơ giới gây ra.

+ Thiệt hại về sức khỏe, tính mạng của hành khách do xe cơ giới gây ra.

3. Mức tham gia, chi phí của bảo hiểm bắt buộc

Thứ nhất, đối với bảo hiểm bắt buộc là bảo hiểm xã hội

Mức đóng của người lao động tham gia được quy định như sau:

- Mức đóng BHXH 26% trong đó: 

+ Người lao động đóng 8%

+ Đơn vị đóng 18%, gồm: 

• 3% vào quỹ ốm đau và thai sản
• 1% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp
• 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất

- Mức đóng bảo hiểm thất nghiệp 2% trong đó:

+ Người lao động đóng 1%

+ Đơn vị đóng 1%

Thứ hai, đối với bảo hiểm bắt buộc là bảo hiểm trách nhiệm dân sự

Mức trách nhiệm bảo hiểm đối với loại hình này được quy định cụ thể như sau:

- Mức trách nhiệm đối với thiệt hại về người do xe cơ giới gây ra là 70 triệu đồng/1 người/1 vụ tai nạn.

- Mức trách nhiệm đối với thiệt hại về tài sản do xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy và các loại xe cơ giới tương tự (kể cả xe cơ giới dùng cho người tàn tật) gây ra là 40 triệu đồng/1 vụ tai nạn.

- Mức trách nhiệm đối với thiệt hại về tài sản do xe ô tô, máy kéo, xe máy thi công, xe máy nông nghiệp, lâm nghiệp và các loại xe đặc chủng khác sử dụng vào mục đích an ninh, quốc phòng (kể cả rơ-moóc và sơ mi rơ- moóc được kéo bởi xe ô tô hoặc máy kéo) gây ra là 70 triệu đồng/1 vụ tai nạn.

Trên đây là những kiến thức liên quan đến bảo hiểm bắt buộc là gì do Công ty luật ACC tổng hợp gửi đến bạn đọc. Hy vọng rằng những thông tin trên đã giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về nội dung pháp lý này. Hãy liên hệ với chúng tôi nếu bạn đọc còn có những vướng mắc nào khác trong tất cả các lĩnh vực để được tư vấn nhiều hơn.