Với những người đang bắt đầu tìm hiểu chứng khoán, chắc hẳn không ít lần sẽ nghe tới khái niệm cổ phiếu và trái phiếu. Đây là 2 cụm từ thường đi đôi với nhau khi nói về đầu tư. Thế nhưng định nghĩa, bản chất và cách hoạt động của chúng lại có sự khác biệt rõ rệt. Do đó, bài viết này sẽ giới thiệu đến quý bạn đọc về sự khác nhau giữa cổ phiếu và trái phiếu là gì? - cập nhật 2023.
Sự khác nhau giữa cổ phiếu và trái phiếu là gì?
1. Cổ phiếu là gì?
Theo khoản 1 Điều 121 Luật Doanh nghiệp 2020, cổ phiếu là chứng chỉ do công ty cổ phần phát hành, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử xác nhận quyền sở hữu một hoặc một số cổ phần của công ty đó. Chỉ công ty cổ phần mới có quyền phát hành cổ phiếu.
Căn cứ khoản 1 Điều 4 Luật Chứng khoán 2019, cổ phiếu là một loại chứng khoán (được coi là tài sản), là đối tượng giao dịch trên sàn chứng khoán.
Theo khoản 1, 2 Điều 114 Luật Doanh nghiệp 2020, có 02 loại cổ phiếu như sau:
- Cổ phiếu thường (cổ phiếu phổ thông): Dùng để xác định quyền sở hữu của các cổ đông. Người nắm giữ cổ phiếu này sẽ có quyền quản lý và kiểm soát công ty hay tham gia vào các cuộc họp HĐQT, cũng như bỏ phiếu quyết định vào các vấn đề lớn của công ty.
- Cổ phiếu ưu đãi: Người nắm giữ có thể nhận ưu đãi về cổ tức và quyền biểu quyết hay được hoàn lại phần vốn góp.
2. Trái phiếu là gì?
Khác với cổ phiếu, trái phiếu là loại chứng khoáng quy định nghĩa vụ của người vay tiền (người phát hành) phải trả cho người cho vay (người nắm giữ loại chứng khoáng này) một khoảng tiền xác định trong khoản thời gian cụ thể và phải hoàn trả khoản vay ban đầu khi đáo hạn.
Nói cách khác, phát hành trái phiếu nghĩa là đi vay vốn. Người cho vay hay còn gọi là trái chủ là người cho nhà phát hành vay và họ không chịu bất cứ trách nhiệm nào về kết quả sử dụng nguồn tiền của người phát hành trái phiếu.Trái phiếu có các đặc điểm cơ bản như sau:
+ Ngoài công ty, người phát hành trái phiếu còn có thể là chính quyền địa phương và Chính phủ Trung ương.
+ Trái chủ là người cho người phát hành vay và là chủ nợ của chủ thể phát hành trái phiếu.
+ Thu nhập của trái phiếu là khoản thu cố định, là tiền lãi của công ty và không phụ thuộc vào kết quả sản xuất kinh doanh của công ty.
+ Kỳ trả lãi, khoảng thời gian mà người vay trả tiền lãi cho người cho vay, thường là một hoặc hai năm một lần mặc dù lãi suất trái phiếu được xác định theo năm.
+ Vì trái phiếu là chứng khoáng nợ nên khi một công ty bị phá sản hoặc giải thể, thì công ty phải có trách nhiệm thanh toán cho các trái chủ trước sau đó mới đến các cổ đông.
3. Sự khác nhau giữa cổ phiếu và trái phiếu
Đây là 2 khái niệm hay đi đôi trong đầu tư. Cổ phiếu và trái phiếu có những điểm giống nhau và khác nhau.
Điểm giống nhau:
Một số điểm giống nhau cơ bản giữa 2 hình thức này là:
+ Cả hai đều là hình thức huy động vốn của tổ chức phát hành.
+ Đều bằng chứng chứng minh quyền và lợi ích hợp pháp của chủ sở hữu đối với một phần vốn hay tài sản của chủ thể phát hành.
+ Người sở hữu sẽ nhận được khoản lợi nhuận nhất định (cổ tức hoặc trái tức).
+ Trái phiếu và cổ phiếu đều có thể trao đổi, mua bán. chuyển nhượng, thế chấp, thừa kế hoặc cầm cố.
+ Mệnh giá hay còn gọi là giá trị danh nghĩa của 2 hình thức đầu tư này đều được ghi trên cổ phiếu/trái phiếu.
+ Cả hai đều được ghi nhận dưới hình thức chứng chỉ, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử.
Điểm khác nhau giữa cổ phiếu và trái phiếu:
Cổ phiếu | Trái phiếu | |
Tính chất | Cổ phiếu là chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ ghi nhận quyền sở hữu đối với một phần vốn điều lệ. | Trái phiếu là chứng chỉ hoặc bút toán ghi sổ ghi nhận quyền sở hữu đối với một phần vốn vay. |
Bản chất |
Cổ phiếu là chứng khoán vốn (người nắm giữ cổ phiếu là một chủ sở hữu của công ty), làm tăng vốn của chủ sở hữu công ty. | Trái phiếu là chứng khoán nợ (người nắm giữ trái phiếu là chủ nợ của công ty), không làm tăng vốn của chủ sở hữu công ty. |
Về tư cách người sở hữu | Người sở hữu cố phiếu là cổ đông, thành viên của công ty, và được sở hữu một phần lợi nhuận của công ty dưới hình thức lãi cổ phiếu. | Người sở hữu trái phiếu là chủ nợ của công ty vì trái phiếu là một loại giấy ghi nhận nợ. |
Về vấn đề hưởng lợi nhuận | – Cổ phiếu có độ rủi ro cao.– Cổ tức thay đổi tùy thuộc vào khả năng sản xuất kinh doanh của công ty. Khi công ty làm ăn có lãi mới được chia lợi tức, khi công ty làm ăn thua lỗ thì không được chi trả cổ tức. | – Trái phiếu có độ rủi ro thấp hơn.– Lợi tức thường không thay đổi, không phụ thuộc vào việc sản xuất kinh doanh của công ty có lãi hay không có lãi. |
Về vấn đề trách nhiệm | – Người sở hữu cổ phiếu chịu trách nhiệm về các khoản nợ của công ty theo tỷ lệ tương ứng với phần vốn góp vào công ty.– Khi công ty bị giải thể hay phá sản thì cổ đông chỉ được trả lại phần vốn góp sau khi đã thanh toán hết mọi nghĩa vụ, mọi khoản nợ của công ty. | – Người sở hữu trái phiếu không phải chịu trách nhiệm về các khoản nợ của công ty.– Khi công ty bị giải thể hay phá sản thì chủ sở hữu trái phiếu được ưu tiên thanh toán gốc và lãi trái phiếu trước (cổ phiếu) chủ sở hữu cổ phần. |
Việc tham gia vào các hoạt động của công ty | Người có cổ phiếu có quyền tham gia vào Đại hội đồng cổ đông của công ty, vào các cơ quan quản lý điều hành của công ty. | Người có trái phiếu không có quyền tham gia vào các cơ quan quản lý của công ty, không được quyền bỏ phiếu quyết định các vấn đề liên quan đến hoạt đông của công ty. |
Thời gian đáo hạn | Cổ phiếu không có thời hạn xác định, không có tính hoàn trả trực tiếp. | Trái phiếu được hoàn vốn và có thời hạn xác định. Thời hạn của trái phiếu có thể là ngắn hạn hoặc dài hạn. |
Hậu quả pháp ll của việc phát hành đối với công ty | Kết quả của việc phát hành cổ phiếu sẽ làm tăng vốn điều lệ của công ty cổ phần và làm thay đổi quyền quản trị của các cổ đông. | Kết quả của việc phát hành trái phiếu sẽ làm tăng vốn vay của công ty cổ phần và không ảnh hưởng gì đến quyền quản trị của các cổ đông. |
Trên đây là toàn bộ nội dung về Sự khác nhau giữa cổ phiếu và trái phiếu là gì? - Cập nhật 2022 mà chúng tôi muốn gửi đến quý bạn đọc. Trong quá trình tìm hiểu vấn đề, nếu có bất kỳ thắc mắc nào hoặc có nhu cầu sử dụng dịch vụ hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ tốt nhất. Chúng tôi có các dịch vụ hỗ trợ mà bạn cần.
Nội dung bài viết:
Bình luận